FILMSICK

 

 

ซีนที่ดีมากที่สุดของหนังซีนหนึ่งคือฉากจบนั้นเอง ในฉากนั้น น้องเทพขึ้นเวที่หมอลำแทนพอ่ด้วยมาดนักร้องเกาหลี ร้องเพลงจี่หอย แล้วเด็กที่มา 'เต้นหน้าฮ้าน' ก็เต้นฮิพฮอพ กระโดดโหยงเหยง เราึคิดว่าซีนนี้พีคมากๆๆๆๆๆๆๆๆ เพราะนี่คืออีสานปัจจุบัน (ต่างจังหวัดปัจจุบัน) ถ้าจะรอดมันก็ต้องถูลู่ถูกังกันไปแบบนี้ มันอาจจะไม่งาม มไ่มีการใส่ชุสวยไปร้องเพลงหมอลำ (ซึ่งมันก็ไปแย้งสำนึกรักบ้านเกิดของหนัง ซึ่งเป้นข้อดีมากๆๆๆ) ไม่ว่าอะไรล้วนต้องปรับตัวไำปตามกาลฉากจบสั้นๆฉากนี้ฉากเดียวจึงสะท้อนตัวหนัง หัวใจของหนังในหารพูดถึงอีสานปัจจุบันได้ครบสมบูรณ์มากๆ

 

บทความนี้เปิดเผยเนื้อหาส่วนสำคัญของภาพยนตร์ 


นี่คือหนังที่เราพอจะบอกได้ว่ามันอยู่ระหว่างหนังอย่าง ลูกอีสาน กับหนังอย่างแสงศตวรรษ อยู่ระหว่างหนังอย่างแฟนฉัน และ อีส้มสมหวัง ไปจนถึงอยู่ระห่างหนังอย่างสวรรค์บ้านนา กับช่วงปฐมวัยของ หนังอย่าง เฉือน 

หนังเล่าเรื่องของเหล่าเด็กน้อยจากโรงเรียนบ้านนอก ตัวย่อ ‘จ.น.’นำโดยบักปัญญา และน้องนางเรณู โรงเรียนได้คำสั่งให้เตรียมการประกวดร้องเต้นไปแข่งกับโรงเรียนในตัวอำเภอในงานโปงลางของอำเภอวารินชำราบ ไอ้เครื่องดนตรีก็เหลาเหย่จวนพัง ไอ้นักร้องหางเครื่องก็เป็นแต่เด็กน้อยบ้านนา ที่มีชีวิสาละวนอยู่กับการจับปลา หาสัตว์เล็กสัตว์น้อยมาทำกับขาว ออกไปเลี้ยงควายในทุ่งและถีบจักรยานร่อนไปตามท้องทุ่ง วันหนึ่งบักปัญญาลงไปจับปลาในสระน้ำ แล้วเกิดซวยปลิงเข้าจู๋ จนต้องไปบนบานสานกล่าวกับพระพุทธรูปว่าว่าถ้าปลิงออกจากจู๋ไอ้หนูจะบวชเณรสามวันแก้บน จริงดังปากว่าเจ้าปัญญาจึงเขียนจดหมายไว้ใต้หมอนว่าต้องไม่ลืมแก้บน ระหว่างนั้นเอง แกงค์เด็กสาวชาวกรุงก็มีอันให้มารถเสียอยู่ในหมู่บ้านจนต้องไปพักค้างคืนที่โรงเรียน แกงค์ขอบักปัญญาจึงได้รู้จักกับน้องมิวคนสวยและเพื่อกะเทยเด็กของเธอ สร้างความไม่พอใจให้แก่ เรณู ที่คิดเองเออเองว่าเป็น ‘ผู้สาว’ของบักปัญญา เป็นอย่างยิ่ง ไหนจะการที่อยู่ดีๆรรดาผัวๆก็มาล้มตายพร้อมกันถึงห้ารายในคืนเดียว ตามมาด้วยการเข้ทรงเจ้าแม่ให้แก้อาถรรพ์ผีแม่ม่ายจนผู้ชายทั้งหมู่บ้านถึงกับต้องแต่งหญิงกันถ้วนทั่ว 

พอรถซ่อมเสร็จน้องมิวก็ต้องลาบรรดาเด็กๆบ้านนา พร้อมคำสัญญาจะยกทีมมาช่วยร้องช่วยเต้น บักปัญญาหนักอกถึงขนาดบากหน้าไปขอยืมเงินเจ้าวาสมาซื้อเครื่องดนตรีแต่ก็ไม่มีหวัง ทั้งการแข่งดนตรีเลยไปจนถึงเหตุการณ์ร้ายๆท้ายเรื่องทำให้ปิดเทอมนี้คงเป็น
เรื่องที่ลืมไม่ลงของปัญญาและ เรณู

ภาพยนตร์โดย บิณฑ์ บันลือฤทธิ์ นักแสดงที่ทำหนังมาหลายเรื่องแต่ยังไม่มีเรื่องไหนประสบความสำเร็จ ผู้เขียนยังไม่เคยดูหนังของเขามาก่อน แต่ประสปการณ์กับปัญญา เรณูทำให้เราอาจจะต้องตามดูหนังเขาทั้งย้อนไปข้างหลังและไปข้างหน้า นี่คือหนังที่ถ่ายง่ายๆ เดินเรื่องเรียบเรื่อยจนแทบจะตรงไปตรงมา เส้นเรื่องแผ่วเบาจนบางช่วงแทบจะกลายเป้น MV ฉายภาพชีวิตชาวบ้าน หากในทางหนึ่งมันกลับทำให้หนังขยับเข้าไปใกล้หนังอย่าง ‘อีส้มสมหวัง’ภาคแรก ในฐานะหนังที่เป็นเหมือน บันทึกโมงยามแสนสุขของการใช้ชีวิตตามบ้านนอก ซีเควนซ์ต่อเนื่องของเหตุการณ์ตลกๆ แปลกๆ ที่ในทางหนึ่งดูexotic ในทางหนึ่งชวนหัว และในอีกทางหนึ่งก็ดูประหลาดแปลกยิ่งเมื่อเทียบกับวัตรปฏิบัติขงคนเมือง หรือคนชนบทในร่องรอยจินตนาการของคนเมือง 


ชนบทใน ‘ปัญญา เรณู’ ดูจะเป็นชนบทที่ไม่คุ้นหูคุ้นตา ‘ผู้ชม’ ชาวเมืองเป็นอย่างยิ่ง ชนบทในหนังเรื่องนี้ ไม่ได้เป็นภาพแทนความยากไร้ดิ้นรน แบบในงานวรรณกรรมเพื่อชีวิตในอดีต ขณะเดียวกันไม่ใช่ภาพแทนความโสมมเถื่อนถ้ำ และยิ่งไม่ใช่ภาพแทนชนบทในฝันที่พึ่งพาตนเอง ใช้ชีวิตเรียบง่าย แหงนหน้ามองฟ้าด้วยดวงตาซาบซึ้งและแสงมลังเมลือง ชุมชนในหนังเรื่องนี้คือชุมชนชนบท ที่กำลังพยายามจะก้าวตามโลกสมัยใหม่ ซึ่งไม่ได้มากับ ‘เด็กกรุงเทพ’ แต่มากับอะไรๆอย่างเช่นการต้องออกไปร้องเต้นกับเด็กในเมือง ความอยากเป็นเมืองของชุมชนนี้อาจจะไม่ได้เด่นชัดจนเราสามารถยกหนังเรื่องนี้มาฉายภาพสังคมชนบทในเมืองไทยอีกเป็นล้านชุมชนที่ล้วนก็อยากมีความเป็นเมือง หลายครั้งมันก็พยายามจะสะท้อนภาพ อบอุ่นพอเพียงอยู่เหมือนกัน เพียงแต่ตัวหนังไม่ได้ทำหน้าที่เป็นโฆษณาชวนเชื่อชุมชนแสนหวานแบบที่เราเจนตาแบบนั้น ในชุมชนเช่นนี้มีทั้งพุทธทั้งผี มีทั้งการขี่จักรยานในท้องทุ่ง หากก็มีการกินหมา มีการจับกิ้งก่า แมลงมากินเป็นอาหาร แต่ก็มีการอยากได้เครื่องดนตรีใหม่ๆ มีวัดเป็นแหล่งรวมใจ แต่ก็ในวัดนี่ละที่ต้องมาเป็นลานรอบรับเรื่องทรงเจ้าเข้าผี ชนบทในหนังเรื่องนี้หากจะเป็นภาพแทนก็เป็นภาพแทนของชุมชนที่แท้ ซึ่งมีทั้งความเถื่อนถ้ำ ความศิวิไลซ์ มีทั้งอาการอยากเป็นเมืองแต่เป็นไม่ได้ มีทั้งภาวะอิหลักอิเหลื่อระหว่างวิทยาศาสตร์และไสยศาสตร์ ซึ่งไหลวนปนกันอยู่อย่างน่ารักน่าเอ็นดู (แม้อาจจะใช้งานได้บ้างไม่ได้บ้างก็ตาม) 

บวชแก้บน

อันที่จริงในสภาพโลกสมัยใหม่ เราควรทำหน้าที่ต่อต้านประเด็นความงมงายในไสยศาสตร์จากโลกยุคก่อนสมัยใหม่แต่ในเมื่อประเทศไทยอาจจะไม่มียุค ‘สมัยใหม่’ อันหมายถึงยุคที่วิทยาศาสตร์เข้ามาพิชิตความเชื่อเก่าโดยสมบูรณ์ แต่เราอาจจะข้ามไปยุค หลังสมัยใหม่ ที่วิทยาศาสตร์ไม่ได้เป็นความจริงเดียว การเรียกคืนอัตลักษณ์ชุมชน ความเชื่อทางเลือก การผสมปะปนกันอย่างไร้ทิศทางระหว่างความเชื่อเก่าและความเชื่อใหม่ การทำลายความจริงด้านเดียวหรือเอาความเชื่อหนึ่งๆมาแต่เปลือกเพื่อแสดงความกลวงเปล่าของมัน แสดงให้เห็นว่ามันเป็นวาทกรรมอันหนึ่งเท่านั้น 

บางทีเราอาจจะเป็นเพียงไม่กี่ชาติที่กระโดดข้ามยุค สมัยใหม่ ไปสู่สภาวะ หลังสมัยใหม่ ซึ่งแยกได้ยากว่ามันpost หรือ pre กันแน่ ในขณะหนึ่งเราเป็นชาติที่อ้าแขนรับเอาวิทยาการมากหลายจาโลกตะวันตก เชื่อในแนวคิดเป็นเหตุเป็นผล แต่ใช่หรือไม่ว่าเราคือชนชาติแห่งการถือพระถือผี พุทธศาสนาในสังคมของเราล้วนคลอคู่ไปกับพิธีกรรมเชิงไสยศาสตร์ นี่คือการประกาศสภาพโพโม ที่ทุกอย่างไหลมารวมกัน หรือที่แท้เราเป็นประเทศอันดัดจริตจนไม่อาจยอมรับว่าที่จริงเราเป็นประเทศในยุคก่อนสมัยใหม่* 

เช่นเดียวกันกับหนังเรื่องนี้ การล่องไหลของไสยศาสตร์ในชุมชนในกรอบวิธีคิดของชาวบ้านไม่ว่าจะเป็นบักปัญญาไปถึงท่านผอ. เจ้าอาวาส ล้วนอิหลักอิเหลื่ออยู่ในสภาวะ ก่อนสมัยใหม่ –หลังสมัยใหม่อย่างน่าเอ็นดูและน่าตั้งข้อสงสัย ไปในคราวเดียวกัน 

เส้นเรื่องหลักๆประการหนึ่งของหนังอยู่ที่เรื่องการบนบานของบักปัญญา เมื่อเขาโดนปลิงเข้าจู๋ แล้วบนบานว่าจะบวชเณรสามวัน แต่ไม่ได้ทำจนนำไปสู่การอุบัติเหตุในตอนท้ายเรื่อง ซึ่งอาจจะเกี่ยวหรือไม่เกี่ยวกับการบนบานสานกล่าวก็เป็นได้ แต่การที่หนังเลือกเล่าฉากนี้ในห้องไอซียูของโรงพยาบาลทำให้มันน่าสนใจอย่างยิ่ง เมื่อพิจารณาว่าโรงพยาบาลคืออาณาเขตของโลกสมัยใหม่ ชีวิตในมือหมอเป็นชีวิตในโลกสมัยที่อ้างอิงอยู่กับหลักวิทยาศาสตร์โดยแท้ หากในฉากนี้เมื่อโลกวิทยาศาสตร์หันหลังให้ตัวละคร (กระสุนทะลุหน้าอกไม่รอดแน่แล้ว ) มันก็เป็นพื้นที่ที่ความเชื่ออื่นได้เปิดพื้นที่เข้าไปบ้าง
ฉากนี้มีความน่าสนใจถึงสองระดับ เพราะในส่วนหนึ่งมันคือการแสดงภาพการเดินเคียงคู่ของ รูปแบบความเชื่อครึ่งพุทธครึ่งผีในสังคมไทย การบวชแก้บน(กันในห้องไอซียู) เป็นรูปแบบอันแนบเนียนที่พุทธ แอบอิงอยู่กับความเชื่อปีสางนางไม้ เรื่องการบนแก้บน (พระพุทธรูปในที่นี้ไม่ได้ทำหน้าที่เผยแผ่ศาสนา แต่เป็นที่พึ่งทางใจแบบเทพองค์หนึ่งที่จะสามารถดลบันดาลให้หายทุกข์โศกโรคภัยได้ ) การใช้ความเชื่อผีผ่านพิธีพุทธ ยังมีให้เห็นในฉากเข้าทรงเจ้าแม่ที่เกิดขึ้นในวัด (หลวงพ่อบอกว่านี่ไม่ใช่กิจของสงฆ์ที่จะมาทำเรื่องผีแม่ม่าย แต่หลวงพ่อก็ไม่ได้ขัดขวางซ้ำยังสนับสนุนการทรงเจ้าเข้าผีให้เกิดกันขึ้นในบริเวณตัววัด รวมถึงเป็นผู้สังเกตการณ์ในพิธีเลยด้วยซ้ำ) น่าสนใจมากขึ้นไปอีกว่า ในหนังเรื่องนี้แม้แต่เจ้าหน้าที่รัฐ ก็ยังต้องอยู่ภายใต้กรอบคิดแบบนี้ เพราะแม้แต่ครูใหญ่กับท่านผอ. ถึงที่สุดก็ต้องแต่งหญิงหนีผีแม่ม่ายเหมือนกับชาวบ้าน และถึงที่สุด หมอก็ต้องช่วยเจ้าอาวาสบวชแก้บน (ซึ่งน่าขันที่สิ่งนี้ล้อกัยสถานะของหมอกับพระ ใน เท่งโหน่งจีวรบินอย่างไม่น่าเชื่อ!) 

ในอีกระดับหนึ่ง การบวชแก้บนในไอซียู คือการ ‘เอาคืน’ ของโลกยุคก่อนสมัยใหม่ การเปิดพื้นที่ให้บวชแก้บนกันบนเตียงคนไข้โดยมีคุณหมอร่วมสังเกตการณ์ เป็นการประกาศชัยของความเชื่อแบบเก่าเหนือวิทยาศาสตร์ ซึ่งแน่นอนว่านี่คือเรื่องที่อิหลักอิเหลื่อถึงที่สุดสำหรับผู้ชม และมันก็เหวี่ยงไปมาระหว่างการเล่าเรื่อง ‘ปาฏิหาริย์งมงาย’ กับการขอคืนพื้นที่ของความเชื่อแบบเก่า ในมุมมองแบบสมัยใหม่ มันคือการส่วนแรก ในขณะที่มุมมองแบบหลังสมัยใหม่ มันคือส่วนหลัง มันคือการแสดงให้เห็นว่าไม่ใช่วิทยาศาสตร์เท่านั้นที่ได้รับสิทธิ์ทุกอย่าง แต่ชุมชน ผู้คน ต่างมีทางเลือกของตัวเอง ถึงที่สุดวิทยาศาสตร์ไม่สามารถจะวางเขื่องเหนือพิธีกรรมแบบชาวบ้านได้ มันเป็นเรื่องของใครของมันซึ่งในฉากนี้แน่นอนว่าความรับรู้ของผู้ชมนั้นสำคัญอย่างยิ่งในการตัดสิน แต่ที่น่าสนใจมากขึ้นกว่านั้นคือสำหรับผู้เขียน ในประเทศที่อาจจะไม่เคยสมัยใหม่ แต่ทำเนียน นานเหลือเกินที่เราไม่ได้เห็นชุดคิดนี้ปรากฏผ่านสื่อ ไม่มีให้เห็นในจอภาพยนตร์ (อย่างที่ทราบกันดี บนจอภาพยนตร์นั้นประเทศเราเป็นประเทศที่ลึกซึ้ง(อย่างโง่ๆ) สุภาพเรียบร้อย (อย่างดัดจริตผิดมนุษย์) และเป็นประเทศที่มีเหตุมีผล ดังนั้นเราจึงไม่เคยให้ผู้ชมเห็นสิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน ในจุดพลิกผันของเรื่องเลย (ไสยศาสตร์มีพื้นที่เฉพาะในหนังตลกกับหนังผีเท่านั้น ทั้งที่คนค่อนประเทศ ห้อยพระกันผี และไหว้เจ้าที่ ทุกร้านอาหารมีนางกวัก) ) การปรากฏขึ้นของฉากนี้บนจอภาพยนตร์สำหรับผู้เขียนมันจึงมีความหมายของการเฉลิมฉลอง ของโลกก่อนสมัยใหม่ที่ได้อวดโฉมบนจอภาพยนตร์ หรือยิ่งถ้ามองมันเป็นเรื่องหลังสมัยใหม่ มันก็ยิ่งน่าตื่นเต้น โดยทั้งหมดทั้งมวล นอกจากหนังเรื่องนี้ ก็มีเพียงความสัมพันธ์ของหมอกับพระ และกล้วยไม้เรืองแสงใน แสงศตวรรษของ อภิชาตพงศ์เท่านั้น ที่แสดงพลานุภาพแห่งการเฉลิมฉลองของยุคก่อนสมัยใหม่แห่งสยามประเทศบนจอภาพยนตร์ ! 

โปงลางสะออน 
อีกเส้นเรื่องหนึ่งที่คลอคู่ไปกับการแก้บนของบักปัญญา คือเรื่องของการประกวดดนตรีโปงลาง เป็นเรื่องน่าสนใจยิ่งเมื่อเราเห็นได้ว่า การประกวดโปงลางครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องของเด็กๆ แต่เป็น ‘คำสั่งจากส่วนกลาง’ ที่ต้องการให้เด็กๆไปแข่งขันในตัวอำเภอ เมื่อท่านผอ. รับคำสั่งมาก็ต้องขยายผลต่อไปให้ครูเล็กครูน้อยและบรรดาเด็กๆ อีกครั้งหนึ่ง สิ่งที่น่าสนใจคือหากเรื่องเล่าในส่วนแรกเป็นการส่องขยายเรื่อง ‘ภายใน’ ชุมชนส่วนหลังนี้ก็เป็นการขยายภาพความสัมพันธ์ของ ‘ บ้านนอกกับกรุงเทพ’ ที่อาจจะแปลกไปกว่าความสัมพันธ์ตามขนบ นั่นคือแบบที่1) ชนบทนั้นเถื่อนถ้ำและมีแต่คนกรุงเท่านั้นที่จะช่วยพัฒนา 2 ) คนกรุงนั้นเลวร้ายมุ่งแต่จะเอาประโยชน์ ทำให้คนชนบทนั้นตกเป็นเหยื่อ มองอย่างไม่โรแมนติกความสัมพันธ์ทั้งสองแบบล้วนมีอยู่จริงและดำเนินไปอย่างซับซ้อน แต่ความสัมพันธ์ทั้งสองแบบที่กล่าวไปล้วนยืนพื้นอยู่ที่ว่าชนบทเป็นผู้ถูกกระทำเป็นคนอ่อนแอที่ช่วยตัวเองไม่ได้ เป็นสิ่งที่หยุดนิ่งไม่มีพลวัต (แน่นอนว่าความคิดนี้แช่แข็งอยู่ในศรีษะชนชั้นกลางไทยจำนวนมาก) 

หากชนบทในหนังเรื่องนี้ไม่ได้เป็นทั้งสองแบบ เพราะชนบทในเรื่องนี้คือการปรับประสานต่อรองพื้นที่ทั้งในตัวชุมชนเอง และต่อสังคมภายนอก คนกรุงเทพในหนังเรื่องนี้มองชนบทเป็นเพียงดินแดนอันน่าตื่นตาตื่นใจ (exotic) ที่พวกเขาจะได้เรียนรู้การทำนา การจับกิ้งก่า ขุดรูปู หรือจักสาน (ในฉากเพลง ออนซอนเด) แต่ถึงที่สุดมันก็ไม่ได้มีความหมายอะไรมากไปกว่านั้น** ความสัมพันธ์ของน้องมิวคนงาม (ความอยากเป็นเมืองของบักปัญญา) ถูกกั้นกลางด้วยสายโทรศัพท์ และกะเทยเด็ก ในขณะที่เรณู สัญลักษณ์ความเป็นบ้านนอกที่โผงผาง อ้วนกลม และกล้าแข็ง เป็นสิ่งที่ปัญญาต้องอยู่กับมันไป (พ่วงกับเรื่องผีๆสางๆเช่นการเข้าทรงเทียมของเจ้าแม่คะนองรักอีกชั้นหนึ่ง) คนกรุงเทพ ในสภาพของ ครูสอนเต้นของกี่ อาจจะมาช่วยฝึกซ้อมทีมของปัญญา ก็จริง แต่ถึงที่สุดแล้วการต่อสู้ภายในต่างหากที่ทำให้พวกเขาได้ไปแข่งจริงๆ การหาเงินมาซื้อเครื่องดนตรีใหม่ ซึ่งพ่วงอยู่กับการเมืองภายในของปัญญา กับ เป่ว ไอ้เด็กบ้านรวยที่อยากเป็นนักร้องนำจนขอให้พ่อออกเงินให้ แลกกับการที่เขาได้เป็นนักร้องนำ การคลี่คลายที่ได้ความช่วยเหลือจากหลวงพ่อ ที่น่าสนใจง่าถึงที่สุดมันคือการเอาเงินบริจาคจากนักการเมืองท้องถิ่นที่ได้งานประมูลทำทางหลวง(กำไร=โกง?) และกระทั่งตัวหลวงพ่อในฐานะภิกษุสงฆ์ก็ไม่ได้ทำหน้าที่เป็นเพียงผู้เผยแผ่ศาสนาแต่กลับมีบทบาทต่อการเมืองชุมชนอย่างยิ่งว และไม่ใช่ในฐานะผู้ทรงภูมิที่ต้องปรึกษา แต่ก็ต้องปรับประสานต่อรองกับชุมชนเช่นกัน กล่าวอย่างถึงที่สุด หากทีมเต้นของโรงเรียนจน. คือภาพแทนของชนบทที่อยากเป็นเมืองแต่ไม่มีปัญญา การปรับประสานต่อรองกับทั้งคนในและคนนอกต่างหากที่เป็นเรื่องสำคัญ ยังไม่นับว่าอันที่จริงคนกรุงเทพอย่างน้องมิวก็อาจจะไม่ได้ใส่ใจอะไรจริงจัง คนที่ช่วยเหลือปัญญาที่จริงกลับเป็น น้องกี่ กะเทยเด็ก ฉากที่น่าสนใจจนอดพูดถึงไม่ได้คือ เอาเข้าจริงบรรดาแก๊งค์กะเทยชาวกรุง ที่ถูกจัดเป็นคนชายขอบนั่นเอง ฉากแก๊งกะเทยบนรถอีแต๋นจึงเป็นฉากที่น่าตื่นตาตื่นใจมากๆ 

นี่ยังไม่นับว่าจริงๆแล้วการกลายเป็นเมืองของบักปัญญา ไม่ใช่ปุบปับจะเป็นกรุงเทพได้เลย เขายังต้องต่อกรกับการเป็นตัวอำเภอ การเป็นตัวจังหวัด การต่อสู้กับโรงเรียนประจำอำเภอเป็นเพียงขั้นตอนแรกเท่านั้น (แก๊งค์กะเทยนักเต้นคงไม่มาช่วยเขาจนสุดทางแน่) ดังนั้นถึงที่สุด ชัยชนะของบักปัญญาจึงไม่ได้มีความหมายอะไร นอกจากการได้ประกาศตัวสักครั้งของคนบ้านนอกบ้านนา ไม่ได้ต่างกับปาฏิหาริย์ในห้องไอซียูแต่อย่างใด

ไม่ว่านี่จะเป็นอาการ ‘คิดไปเอง’ ของผู้เขียน (ซึ่งเป็นอาการหนึ่งของกลุ่มอาการโรแมนติไซส์สังคม) ไม่ว่าบิณฑ์ บันลือฤทธิ์ จะตั้งใจ หรือไม่ตั้งใจ เขาแค่จะทำหนังใสๆสักเรื่องหรือตั้งใจจะทำหนังที่ลึกซึ้กงว่านั้น ไม่ว่าตัวบทมันมาจากเรื่องเล่นหรือไม่ ถึงที่สุดรายละเอียดในการถักทอมันขึ้นได้เปิดเผยภาพของตัวมันเองออกมาทีละน้อย ซึ่งจะว่าไปแล้ว ความไม่ตั้งใจต่างหากเป็นสิ่งที่ต้องใส่ใจ เพราะในความละเลยเท่านั้น ที่สิ่งที่มันเป็นจริงๆจะได้ปรากฏตัว และหนังเรื่องนี้คือการเปิดเผยตัวของภาพชนบทปัจจุบัน ที่ไม่ได้บริสุทธิ์งดงามแต่ไม่ได้เลวร้ายเถื่อนถ้ำชนบทที่เป็นชนบทที่เราจินตนาการไม่ได้ ซึ่งอาจจะเพราะมันไม่โรแมนติกพอก็เป็นได้ 


หมายเหตุ ขอขอบคุณ ปราปต์ บุนปาน และ รัชฎ์ภูมิ บุญบัญชาโชค ที่ให้ความเห็นเกี่ยวกับหนังเรื่องนี้ไว้อย่างน่าสนใจมากๆ 


*ประเด็นสมัยใหม่ นี้เป็นเพียงการตีความส่วนบุคคลของผู้เขียน ไม่สามารถนำไปอ้างอิงได้แต่อย่างใด
** เพื่อนคนหนึ่งของผู้เขียนให้ความเห็นที่น่าสนใจว่าเป็นเพราะหนังมองผ่านมุมของเด็ก จึงทำให้คนชนบทไม่จำเป็นต้งแตกหักกับกรุงเทพ เท่ากับมุมมองของผู้ใหญ่ ที่ต้องผจญกรรมเป็นอันมากกับคนเมือง