FILMSICK

มีเด็กๆมากมายบนโลกนี้ที่เป็นเหมือนลุดโดวิก
ปีนี้ลุดโดวิกอายุ 7 ขวบ
และ 7ขวบ โตเกินไปสำหรับการเล่นเป็นเด็กผู้หญิง
แต่ลุดโดวิกไม่เคยเล่นเป็นเด็กผู้หญิง
เขาคิดเสมอว่าเขาเป็นเด็กผู้หญิงหรืออย่างน้อยเขาก็จะกลายเป็นผู้หญิงเมื่อเขาโตขึ้น
ที่เขาไม่เข้าใจ ก็คือทำไมคนอื่นไม่ยอมเข้าในในเรื่องนี้
...................................
มีเด็กๆมากมายบนโลกนี้ที่เป็นเหมือนลุดโดวิก
ไม่ใช่หมายความว่ามีเด็กชายมากมายอยากเป็นเด็กผู้หญิง หรือเด็กผู้หญิงอยากเป็นเด็กผู้ชาย
แต่หมายถึงเด็กๆที่-แตกต่าง-ไป
ก็ในเมื่อใบหน้าคนเรายังไม่เหมือนกัน
ทำไมเราถึงไม่เข้าใจเสียทีว่า เราทุกคนล้วนแตกต่างกัน
เพื่อที่เราจะได้อยู่ร่วมกัน มากกว่าทำให้เขาเป็นเหมือนเรา
..................................
มีเด็กๆมากมายบนโลกนี้ที่เป็นเหมือนลุดโดวิก
เขาโชคร้ายที่อาศัยอยู่ในสังคมเล็กๆที่ดูเหมือน -ครอบครัวแสนสุข-
ครอบครัวแสนสุข มีกฏของครอบครัวแสนสุข
แม้ไม่ได้เขียนเป็นลายลักษณ์อักษร แต่ก็แข็งแกร่งพอจะทำลายทุกความแตกต่าง
และการที่ได้รู้ว่ามีเด็กที่ต่างไปทำให้พวกเขานอนไม่หลับ
ดังนั้นการขับไล่จึงง่ายกว่าการเข้าใจและยอมรับ
ดังนั้นเมื่อลุดโดวิกบอกทุกคนว่าเขาจะแต่งงานกับเจอโรม
ลูกชายของเจ้านายของพ่อ เมื่อเขาโตขึ้นและกลายเป็นผู้หญิง
เหล่าผู้คนจึงคิดว่าเอาเด็กคนนี้ออกไปเถอะ เอาครอบครัวมันออกไปด้วย
ลุดโดวิกถูกแกล้งที่โรงเรียน ถูกพ่ไปหาจิตแพทย์ ถูกพ่อตะคอก ถูกแม่เมินเฉยเย็นชา
แต่ไม่มีใครสักคนพูดคุยกับขา ไม่มีใครตอบคำถามว่า-แต๋ว-คืออะไร
ไม่มีใครบอกว่าเขาทำอะไรผิด
อาจมีคำปลอบโยน การละเลยที่จะพูดถึง หรือการลงโทษ หรืออะไรก็ตาม
แต่ไม่มีคำตอบ
และลุดโดวิกไม่เข้าใจ รู้เพียงว่าเขาไม่อยากทำให้ใครเสียใจ
......................................................

มีเด็กๆมากมายบนโลกนี้ที่เป็นเหมือนลุดโดวิก -แตกต่าง-จากคนอื่นๆ บางคนอาจอ้วนเกินไป ผิวดำเกินไป ฟันห่างเกินไป พ่อแม่แปลกประหลาดเกินไป เรียนเก่งเกินไป โง่เกินไป สกปรกเกินไป ความแตกต่างไม่เคยเป็นปัญหาจนกระทั่งเรากำหนดมาตรฐานขึ้น มาตรฐานเด็กดีในหัวเรา คงไม่มีข้อที่ว่าเด็กผู้ชายสามารถเป็นเด็กผู้หญิงได้เป็นแน่ เราคิดเสมอว่านั่นคือทางเลือกที่ดีที่สุด ปลอดภัยที่สุดสำหรับลูกหลานของเรา แต่ดีที่สุดอาจดีไม่พอและความปลอดภัยก็ไม่ช่วยอะไร พ่อแม่มีหน้าที่ที่จะเสี่ยงบ้างเพื่อหาสิ่งที่เหมาะสมแก่เด็กๆ เหมาะสมไม่จำเป็นต้องดีที่สุด แต่ดีพอสำหรับแต่ละคนที่ไม่เหมือนกัน บางที่ถ้าพอ่แม่จะคุยกับลุดโดวิกสักนิด ใครจะรู้ เขาอาจโตขี้นเป็นเป็นคนหนุ่มที่สวยงาม หรือย่างน้อยก็เป็นคนสาวที่เข้มแข็ง

แต่พ่อเลือกที่จะตะคอก แม่เลือกที่จะตัดผม ลุดโดวิกจึงต้องสร้างทฤษฎีที่ว่า พระเจ้าโยนครโมโซมลงมาทางปล่องไฟ บังเอิญที่โครโมซมเอ็กซ์ของเขาตกไปในถังขยะเขาเลยเป็นแบบนี้ มันเป็นแค่ความผิดพลาดทางวิทยาศาสตร์ มันไม่น่าจะเป็นเรื่องเดือดร้อนอะไรเลย แต่ใครจะฟัง เพราะพ่อถูกให้ออกจากงาน และแม่เชื่อว่านั่นเป็ความผิดของเขา พี่สาว กับ ย่าของลุดโดวิกอาจสวยงาม แต่ก็ไม่เข้มแข็งพอจะยืนหยัดอยู่ข้างเขา ดังนั้นลุดโดวิกจึงตัดสินใจลงไปนอนในตู้แช่ เพื่อที่จะไม่มีใครต้องเจ็บอีก
............................................
มีเด็กๆมากมายบนโลกนี้ที่เหมือนลุดโดวิก
ตรงมุมห้องที่แสงส่องไปไม่ถึง ในห้องน้ำที่ถูกล๊อค ใต้ผ้าห่มคลุมโปง
เด็กๆหอบโลกสีกุหลาบของตัวเองไปซ่อนเพื่อจะได้ไม่ทำให้ใครเจ็บ
แต่จะมีเด็กสักกี่คนที่ถูกพบเหมือนลุดโดวิก
เด็กๆเหล่านั้นจึงพากันฝังโลกสีกุหลาบเอาไว้
แล้วเลือกที่จะออกมาอยู่ในโลกสีฟ้าด้วยดวงตาหมองและผมสั้นเกรียน
............................................

และยังมีเด็กมากมายบนโลกนี้ที่เหมือนเจอโรม เจอโรมคนที่ลุดโดวิกอยากแต่งงานด้วย เจอโรมเคยบอกลุดโดวิกว่าเขาอาจแต่งงานกับเธอ แต่ต้องดูก่อนว่าเธอเป็นผู้หญิงแบบไหน พ่อของเจอโรมเชื่อว่าคนมีแค่สองเพศ และในครอบครัวแสนสุขของเขาจะต้องไม่มีแต๋ว เขาไม่เคยถามเจอโรมสักนิดว่าเจอโรมคิดยังไงเกี่ยวกับเรื่องต่างๆ เด็กอย่างเจอโรมอาจน่าสงสารกว่าลุดโดวิกด้วยซ้ำ เพราะโลกของเขาไม่เคยมีสีชมพูเลย แม้กระทั่งชุดเจ้าหญิงสีชมพูที่ลุดโดวิกทิ้งเอาไว้ให้ พ่อของเขาก็เตะโด่งออกไป ในโลกที่มีแต่สีฟ้าแข็งกระด้างเจอโรมจะเติบโตเป็นเด็กแบบไหนกันนะ
..........................................
หนังเล่าเรื่องอย่างง่ายๆ ผ่านมุมมองของลุดโดวิกในทุกเรื่อง และจัดสีได้ชัดเจนระหว่างโลกฝันสีกุหลาบ กับโลกจริงสีฟ้าแข็งกระด้าง หนังเบลเยี่ยมเรื่องนี้ได้รางวัลลูกโลกทองคำภาพยนตร์ต่างประเทศยอดเยี่ยมประจำปี 1997
.........................................
และเพราะมีเด็กๆมากมายบนโลกนี้ที่เหมือนลุดโดวิก นับรวมอดีตของเราหลายๆคนเข้าไปด้วยก็ได้ได้โปรดเถิด คุยกับเขา เข้าใจและยอมรับเขา และขออย่าให้มีเด็กคนไหนต้องฝังโลกสีกุหลาบของเขาไว้ในตู้แช่อีกเลย
.......................................................

ในห้องที่มีแต่เส้นตรงและสีซีดที่เกิดจากการถูกทำให้สะอาด
มากกว่าซีดหม่นจากความสกปรก
มีเพียงเส้นเชือกที่ผูกห่วงตรงปลาย และ จิ้งจกตัวหนึ่งเท่านั้นที่คดโค้ง
เคนจิอยากลอยตัวในอากาศเพื่อไปจากแรงโน้มถ่วงของโลก สู่อวกาศอันเป็นนิรันดร์ด้วยเชือกเส้นนี้
ถ้าไม่มีเสียงออดหน้าบ้านถี่รัว
เขาอาจได้ลอยในอากาศ ลอยไปในอวกาศกว้างใหญ่ไพศาลจริงๆ.........
.......................................

ป๊อดเป็นหนุ่มบ้านนอก
ยายบอกว่าถ้าป๊อดเข้ามาทำงานในกรุงเทพ ป๊อดจะมีหางงอกออกมาจากก้น
ป๊อดมาทำงานเป็นคนงานโรงงานปลากระป๋อง จนนิ้วหายและหากลับมาได้ ก็ยังไม่มีหาง
ป๊อดมาทำงานเป็นยาม ได้พบจิน แม่สาวเสื้อฟ้ากับหนังสีขาวที่เธออ่านไม่ออก
แต่ก็ยังไม่มีหาง
ป๊อดมาทำงานเป็นคนขับรถแท๊กซี่รับส่งจิน ที่แพ้รถเมลล์ พบผู้คนมากมาย แต่ก็ยังไม่มีหาง
ป๊อดแอบหลงรักจินที่ตอนนี้ไปเป็นนักประท้วง เพื่อ ปีเตอร์ ฝรั่งไม่รู้ชื่อที่จินพบเพียงครั้ง แต่ก็ยังไม่มีหาง
ป๊อดเฝ้ารอจินบนภูเขาพลาสติกที่จินเก็บมากองไว้ แต่ก็ยังไม่มีหาง
ป๊อดพบจินและจินพบสิ่งที่ตามหา ทั้งคู่แต่งงานกัน...และมีหาง....

ในภาคหนึ่ง Ironpussy เป็นนามกรของฮีโร่สาวเปรี้ยวเก๋เท่เริ่ด และ ใช้พุทธธรรมออกปราบปรามคนชั่วทั่วประเทศ โดยมีผิว มอเตอร์ไซค์รับจ้างคู่ชีพคอยรับส่ง
ในภาคหนึ่งเธอเป็นชายหนุ่มหัวล้านทำงานเป็นพนักงานร้านสะดวกซื้อนามมงคล(หลังเลิกอาชีพอะโกโก้บอย
และอีกภาคหนึ่ง เธอได้รับคำสั่งให้ปลอมตัวไปเป็นลำดวน สาวใช้ในบ้านหรูไฮโซของ มาดามปอมปาดอย
ในภาคหนึ่ง เธอตกหลุมรัก คุณ แทง ลูกชายของมาดามปอมปาดอย ผู้วางมาดสุภาพคาบไปป์ คล้ายคุณชายกลาง
ในภาคหนึ่งเธอถูกเคี่ยวเข็ญ เขม่น มอง จาก คุณสมจินตนา แม่บ้านใหญ่ใจยักษ์
และในอีกภาค เธอคือลูกสาว ผู้พลัดพรากของ มาดามปอมปาดอย
ซึ่งไม่ว่าจะในภาคใดก็ตาม(ยกเว้นภาคนายมงคล) iron pussy คือตัวแทน กุลสตรีฮีโร่ ของแท้

หนังสองเรื่อง นี้ออกฉายในปีเดียวกัน
และทั้งสองผู้กำกับไม่ได้เป็นเจ้าของไอเดียหนังเริ่มแรก ทั้งคู่
โดยหมานครนั้น วิศิษฏ์ ศาสนเที่ยง สร้างหนังเรื่องนี้โดยดัดแปลง จาก หนังสือชื่อเดียวกัน ของ คอยนุช ผู้เป็นภรรยา
ในขณะที่หัวใจทรนง อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล สร้างขึ้นเป็นตอนต่อ ของหนังสั้นสุดเก๋ the adventure of iron pussy ซึ่ง หนังสั้น เขียนบท กำกับ และนำแสดง โดย ไมเคิล เชาวนาศัย ศิลปินอิสระผู้เป็นเพื่อนสนิทของผู้กำกับ
ซึ่งนอกจากเรื่องเหล่านี้แล้ว หนังทั้งคู่ยังมีจุดร่วมกันในอีกหลายเรื่อง ซึ่ง นอกจากจะเป็นแค่ความคล้ายคลึงทางเทคนิคแล้ว ยังสามารถสะท้อนไปได้ไกลถึง ความเป็นไทย ทั้งใน และนอกโลก
ประหลาดของหนังทั้งสองเรื่องอีกด้วย

บ้านของป๊อด และเพลงของลำดวน

ทั้ง หัวใจทรนง และ หมานครมีร่องรอย ของการย้อนระลึกถึงอดีตความรุ่งโรจน์ของหนังไทยอยู่เต็มเปี่ยม
ในหมานคร ฝาบ้านของป๊อด ทำจาก ป้ายโรงหนังเก่า ที่เป็นรูป ของ มิตร ชัยบัญชา และ เพชรา เชาวราษฏร์ อดีตพระ นาง คู่ขวัญแห่งหนังไทย ในยุคอดีต
นอกจากนี้ การเลือกใช้ สี ฟ้าน้ำทะเล และ สีชมพูบายเย็น อันเป็นสีที่มักพบเห็นในหนังไทยสียุคโบราณ ไล่เรื่อยไปจนถึงป้ายโฆษณางานวัดตามชนบท (ซึ่งในช่วงสิบปีให้หลัง ต้องหลบให้สีสะท้อนแสงสุดเจ็บ อย่างสีเขียวและส้ม)
ตัวผู้กำกับเอง เคยให้สัมภาษณ์ไว้ว่า ประเทศไทยนั้นเป็นเมืองร้อน และเรานิยมสีสันจัดจ้านกันมาแต่โบร่ำโบราณ จนกระทั่งการไหลบ่าของวัฒนธรรมตะวันตก ทำให้เราเปลี่ยนความเชื่อมาเป็นว่า สีที่สวยงามคือสีสันเรียบๆ และสีจัดจ้าน เป็นสีที่เชย เกร่อ เสร่อ ตกสมัย ( วาทกรรม ทั้งสี่คำ ยังถูกคนเมืองนำมาใช้กับความเป็น บ้านนอก- อีกต่างหาก ) ความเป็น บ้านนอก- (ซึ่งในหนัง วิศิษฏ์บอกว่าทุกสิ่งมันเชื่องช้ากว่าในเมือง) ยังคงความเป็นอดีตไว้ได้มากกว่าในเมือง และการใช้สี แบบนี้ จึงเป็นการเลือกสีเพื่อเป็นการย้อนระลึกถึงความเป็นไทยในอดีตนั่นเอง (เพื่อให้เห็นภาพมากขึ้น ลองนึกถึงหนัง ฟ้าทะลายโจร หนังเรื่องแรกของผู้กำกับคนเดียวกันประกอบไปด้วย)
ในขณะที่ หัวใจทรนงนั้นหนักข้อมากขึ้น
เพราะนอกจากการย้อมสีฟิล์มแล้ว ยังลุกลามไปถึง เสื้อผ้า ทรงผม โดยเฉพาะในสัดส่วนของลำดวน ทรงผมโบราณเรียบกริบ แม้ในยามคับขัน ชุดที่ออกแบบราวกับเป็นชุดรุ่นคุณแม่ (ในฉากแรก ลำดวนสวมงอบ ในฉากในวัด เธอนุ่งผ้าถุง และคลุมผ้าคลุมผม )
รวมไปถึงบทสนทนาในหนัง ที่จงใจให้ออกมาเชย สุดขีด (จนกลายเป็นความฮา สุดขีด)
บทสนทนาเช่น
-เธอช่างแก่นแก้วห้าวหาญ เยี่ยงวัยรุ่นชาย
-อย่าตัดสินลำดวนเพียงความสวยงามที่หน้าตาสิคะ
-เธอช่างแต่งตัวทะมัดทะแมงเหมาะสมกับสถานการณ์เสียเหลือเกิน
บทสนทนาประหนึ่งถ้อยคำที่กระโดออกมาจากหน้าหนังสือมากกว่าที่คนพูดกันในชีวิตประจำวัน
รวมไปถึงการใช้เสียงพากย์แทนเสียงตัวละครจริง (ด้วยเสียงพากย์แบบหนังไทยในอดีตยุคก่อนหนังบันทึกเสียงลงในฟิล์ม) และ ยังกำหนดให้พากย์ตรงบ้างไม่ตรงบ้าง อีกต่างหาก
ซึ่งทั้งสามส่วน ล้วนเป็นสิ่งที่พบได้อย่างดาษดื่น สามัญ ในหนังไทยยุคโบราณ
(และเป็นข้อที่หลายคนจิกกัดมาตลอดว่า มันช่างไม่สมจริงเสียนี่กระไร - )


แต่หากพิจารณาให้ลึกลงไปมากกว่า การเป็นเพียงแค่ การ-บูชาครู- ของหนังไทยโบราณ อันเป็นรากฐานของหนังไทยในปัจจุบัน
( ตัวของ อภิชาติพงศ์ นั้น หลงไหลในบรรยากาศ ซื่อ จริงใจ ของหนังไทยในอดีต สร้างสัตว์ประหลาด ที่เล่าเรื่องด้วยวิธีการแสนซื่อ(แต่ดูยากมากกกกก) และยังประกาศตัวป็นแฟน คนทำหนังไทยรุ่นใหญ่พันธุ์แท้ อย่างเชิด ทรงศรี อีกต่างหาก และสำหรับในกรณีของ วิศิษฏ์ นั้น ฟ้าทะลายโจร คงเป็นคำตอบที่ดี )
ความเป็นไทยโบราณในหนังทั้งสอง ล้วนอยู่ในเวลาย้อนหลังไปสี่สิบห้าสิบปี ทั้งคู่(ซึ่งเป็นยุครุ่งโรจน์ของหนังไทย)
ซึ่งความเป็นไทยในยุคนั้นไม่ใช่เป้นความเป็นไทยแท้ๆ หากผสมกลมกลืนอยู่ด้วยกลิ่นตะวันตกไม่น้อย
ทรงผมแบบสวอน กระโปรงมินิเสกิร์ต ชุดสาวใช้ และท่าเริงระบำประหนึ่งthe sound of music ใน หัวใจทรนง กับสีสันในเรื่อง โฆษณา บนเสื้อป๊อด และ เรื่องราวคุณชายใหญ่กับพลับพลึงในนิยายของจิน ล้วนมีที่มาที่ไป จาก ความเป็นตะวันตกทั้งสิ้น
หากแต่เมื่อมองย้อนจากยุคปัจจุบัน ที่วัฒนธรรมตะวันตก ทะลักไหลเข้าสู่ประเทศ ยึดพื้นที่ไปทั่วทุกหัวระแหง จาก เมืองหลวง ถึงชนบทห่างไกล ภาพที่ปรากฏในหนัง เมื่อเทียบย้อนกับปัจจุบันขณะ มันจึงดู ไทย เอามากๆ
แต่ที่น่าสนใจคือ ความเป็นไทยในตัวของมันเอง ความเป็นไทยอันเจือปนด้วยเปลือกนอกแบบสากล น่าแปลกที่มันประสมกลมกลืนกันจนกลายเป็นไทยได้มากกว่าฝรั่ง
ผู้คนแต่งตัวสากล ใช้เทคนิคภาพยนตร์นำเข้าจากต่างประเทศ แต่เนื้อหา วิธีคิดกลับ เป็นไทยจนฉายชัด
ในขณะที่ยุคปัจจุบัน เรากลับพบว่ามันกลับด้านกันเสียสิ้นเชิง เมื่อหนังของเรา(และวิถีชีวิตเรา) ถึงกับต้องถวิลหาความเป็นไทยกันเสียยกใหญ่
ที่สำคัญหลายครั้งเราพบว่าภายใต้รูปโฉมภายนอกเป็นไทยโบราณ กลับมีวิธีคิดแบบตะวันตกจนน่าพรั่นพรึง

คุณยายจิ้งจก และ เจ้าพ่อจอมปลวก

วิศิษฐ์ เคยให้สัมภาษณ์ไว้ครั้งหนึ่งถึง ภาวะ magical realism (สัจจนิยมมหัศจรรย์ *)ในหมานคร ของเขา เขาว่าประเทศไทยโดยเนื้อแท้ มีความเป็น magical realism ในตัวของมันเองมานานนม เรามักได้ยินตำนานนู่นนี่ เรื่องภูตผีลึกลับ เรื่องเจ้าป่าเจ้าเขา หรือแม้แต่ เรื่องเล่าโบร่ำโบราณอย่าง อุทัยเทวี ก็เป็นความเป็น magical realism อย่างหนึ่ง
ในหมานคร คุณยายตายไปเกิดเป็นตั๊กแตน และเวียนว่ายตายเกิด อีกหลายทอดก่อนจะเป็นจิ้งจกมาทักป๊อด ตอนฆ่าตัวตาย การเวียนว่ายตายเกิด เป็น คติความเชื่อแบบพุทธ ถูกผสมผสานกับความเชื่อเรื่องไสยศาสตร์ ภูตผี ซึ่งทั้งสองเรื่องเป็นแนวความคิดคนละขั้ว ที่ในสังคม กลับร้อยรัดเป็นหนึ่งเดียวจนหลายครั้งเราสับสนว่าพิธีกรรมใดเป็นของพุทธ และอันใดเป็นเพียงความเชื่อผี
ในขณะที่หมานครเล่าส่วนนี้อย่างเห็นภาพ หัวใจทรนง กลับแสดงด้านที่ไม่เห็นภาพแต่เป็นความเชื่อแท้ๆ ในฉากที่ผิวถูกยิง ลำดวน หอบร่างผิวมาพงต้นไม้ ด้านหลังต้นไม้มีจอมปลวกห่อผ้าหลากสี ขณะลำดวนประนมมือ ขอให้เจ้าพ่อจอมปลวกคุ้มครองผิว (ถ้านับเฉพาะว่าเป็นมุก ก็ได้เต็มสิบไปแล้ว) ยิ่งรวมกับฉากที่พรประธาน พูดกับลำดวน ยิ่งแสดงถึงความเกี่ยวเนื่อง ซ้อนทับ ของหลัก พุทธ กับ ผี ที่เป็นส่วนพยุงสังคมไทยมาโดยตลอด ก่อนที่ อภิชาติพงศ์ จะขยายความในส่วนนี้ออกไปเป็น สัตว์ประหลาด ได้อย่างน่าทึ่ง

คุณชายใหญ่/ พลับพลึง และ คุณแทง/ลำดวน
นอกจาการที่ฝ่ายชายของทั้งคู่ คาบไปป์ เหมือนกัน(ซึ่งทั้งคู่น่าจะมีที่มาจากมาด คุณชายกลาง แห่งบ้านทรายทอง นิยายและละครที่ถือได้ว่าอมตะที่สุดของประเทศไทย)
การที่หมานครเลือก คุณชายใหญ่ และพลับพลึงเป็นตัวแทนความฝันของจิน ในขณะที่ คุณแทง ไปปรากฏใบหน้าอยู่ในดวงจันทร์ยามค่ำคืนเหนือหน้าต่างห้องของลำดวน ใน หัวใจทรนง นั้น อาจจะมีที่มาเพื่อการเสียดสี ละครหลังข่าวเรื่องดังกล่าว
แต่การที่ละครเรื่องเดิมนี้ถูกนำมาเสียดสี อ้างถึงในภาพยนตร์ ต่างกรรมต่างวาระ (มีหนังไทยอีกหลายเรื่องที่ยกบ้านทรายทองมาอ้างอิง ล้อเลียน) ทำให้ตระหนักได้ถึงความเป็นอมตะของมันและตระหนักได้ถึง ภาวะความ-พาฝัน ของเรื่อง
ในบ้านทรายทอง พจมานยากจนข้นแค้น ถูกแกล้งต่างๆนาๆ(เฉกเช่นเดียวกับที่ลำดวนต้องผจญ คุณ สมจินตนา )แต่สามารถใช้ความดีงามในจิตใจเอาชนะผู้ชายแช่แข็งอย่างคุณชายกลางได้
ภาวะพาฝันสามัญของเด็กสาวไทยในทุกยุคทุกสมัย ยังคงทรงประสิทธิภาพเสมอ
แต่อย่างไรก็ดี ระยะหลัง ยิ่งรีเมคพจมานมากขึ้น ความดีงามของเธอก็ลดลงไปทุกครั้งราวจะเป็นสัญญาณเตือนถึงวิธีคิดของคนรุ่นใหม่ ที่ ความดีงาม ค่อยๆถูกลดทอนคุณค่าลง

ยอด/ หมวย /แม่ม /ธงชัย / คง / xxxชอบเลีย และ มาดามปอมปาดอย/ ผิว /คณะรัฐมนตรี

ยอด หมวย แหม่ม ธงชัย(หมีพูดได้) xxxชอบเลีย เป็นตัวละครรองในหมานคร ซึ่งที่แท้แล้วเป็นแก่นกลาง ที่เรื่องต้องการพูดถึง เพราะที่แท้แล้ว หมานคร ไม่ใช่หนังรักของป๊อดกับจิน แต่เป็นเสมือน จดหมายรักที่ วิศิษฏ์ เขียน ถึง กรุงเทพมหานคร เมืองที่เขาอยู่อาศัย
เราอาจพบว่าตัวละครเล็กๆเหล่านี้ล้วนถูกสร้างขึ้นมาเสียดสี ความอ่อนด้อย ป่วยไข้ ของคนกรุง (รวมไปถึงการเป็น หมานคร เมืองที่ทุกคนมีหาง) หากแต่หนังกลับไม่ได้จิกกัดกรุงเทพอย่างรุนแรง หนังกลับทำตัวราวกับ หยอกเย้า กรุงเทพเล่นด้วยความรัก เพราะภายใต้มุกเสียดสี หนังกลับถ่ายทำเมืองกรุงเทพออกมาอย่างสวยสดงดงาม น้องแหม่ม อาจเป็นเด็กสาวสักคนที่ไม่รู้จักโต คง อาจเป็น ผู้ไม่ชอบปฏิบัติตามกฎจราจร ยอดกับหมวยอาจสะท้อนภาพความแออัดบนรถเมล์เมืองกรุง หรือแม้แต่ป๊อดกับจิน ก็สามารถถูกแทนค่าเสียดสีความเป็นไปในกรุงได้เช่นกัน
ในฉากประท้วงของจิน เราจะพบว่าไม่มีตัวหนังสือภาษาไทยเลยสักตัว ราวกับจะพูดถึงกระแสนิยมที่พัดโถมจนผู้คนไม่เป็นของตัวเอง
มุกเล็กๆเหล่านี้ อาจถูกสร้างเพื่อเรียกเสียงหัวเราะ แต่มันกลับทำหน้าที่สะท้อนมุมมองที่ผู้กำกับมีต่อ มหาหมานครแห่งนี้ เพียงแต่ว่า ผู้กำกับได้เลือกที่จะประณาม หรือด่าทอ ความผิดปกติ หากแต่คล้ายจะบอกว่า กรุงเทพ ฉันรักเธอ แต่บางทีเธอก็น่าตบ เพราะฉะนั้นฉันจึงเขียนจดหมายรักถึงเธอด้วยอารมณ์ตบเธอแฝงมาด้วย
โดยรวมมันอาจลดทอนพลังการเสียดสีของหนังลง แต่กลับเพิ่มความน่ารักทั้งต่อหนังและต่อความคิดของผู้กำกับได้อีกต่างหาก
หากหาง หมายถึงการ กลายเป็นคนเมือง
การทำให้ป๊อดมีหางในตอนจบน่าจะเป็นสิ่งที่พูดแทนความรักต่อ มหาหมานครแห่งนี้
แต่กับหัวใจทรนงนั้นต่างไป ต้นฉบับเดิมของหนังนั้นเป็นหนังสั้นสุดแสบสันต์ iron pussy เดิมพูดภาษาอังกฤษ สำเนียงไทย เพื่อยั่วล้อคนบางจำพวก แปลงกายไปช่วยสาวอะโกโก้ จากต่างชาติ
ความกร้าวในเนื้อหา ลุกลามมาถึงฉบับหนังใหญ่
คนอย่างมาดามปอมปาดอย (ที่เลือกตัวดารุณี กฤตบุญญาลัยได้เฉียบขาดมาก) เป็นการจิกกัด ไฮโซ ชั้นสูง ขณะที่ผิว เป็นเสมือนตัวแทนชนชั้นล่างในโลก เจ็บ จน โง่ และคณะรัฐมนตรีที่ต้องพึ่งพา อะโกโก้บอยในยามยาก
อภิชาติพงศ์ (หรือบางทีอาจจะเป็นไมเคิล) ใช้ตัวละครเหล่านี้เป็นกระบอกเสียงแทนความป่วยไข้ของประเทศไทย แม้จะเต็มไปด้วยอารมณ์ขัน แต่แฝงความเย้ยหยันไว้มากกว่าหมานครหลายเท่าตัว


หนังสือปกขาว สาวนักฝัน
จินมักอ่านหนังสือปกขาวที่เธออ่านไม่ออก
หนังสือปกขาว ที่จินอ่านไม่ออกทำหน้าที่ประหนึ่งความฝัน ของจิน ที่เธอเอาแต่ไล่ตาม ด้วยการพยายามหาคนที่อานหนังสือเล่มนั้นออก จนพบความจริงที่ชวนช๊อค และพาเธอกลับไปสู่ประโยคที่ยอดบอกป๊อด และป๊อดบอกเธอ บางสิ่งยิ่งหายิ่งไม่พบ แต่เมื่อหยุดหามันอาจจะพบก็ได้ แม้จะเป็นประโยคหลักของหนัง ที่กล่าวถึงการไล่ตามความฝันของเด็กสาวจนพลัดหลงไปในโลกแห่งกระแสนิยม(การไปประท้วง / ปลูกต้นไม้ ) และ โลกลวงที่สร้างขึ้นมาปิดกั้นตนเอง ( นายปีเตอร์ / การปฏิเสธรักจากป๊อด เพราะเขาไม่มีหาง ) ก่อนที่จะพบความไม่มีอยู่จริงของมัน ถึงแม้นี่อาจจะเป็นหัวใจหลักของหนัง แต่เอาเข้าจริงแล้ว ส่วนที่โดดเด่น เป็นเอก กลับเป็นเรื่องเล่าระหว่างทางมากกว่าส่วนนี้ ซึ่งยังผลให้การย้ำประเด็นนี้ในตอนท้าย ดูหลุดไปจากเป้าหมายของเรื่อง จนน่าเสียดาย

กุลสตรีฮีโร่
iron pussy นิยมปราบเหล่าร้ายด้วยประโยคอย่างเช่น
- เอาชนะชีวิตด้วยปัญญาดีกว่าพึ่งพายาเสพติดนะคะ หรือ
- ยาเสพติดทำลายชีวิต คิดสักนิดชีวิตจะดีขึ้น นะคะ เป็นต้น

iron pussy มีชีวิตโดยมีธรรมะเป็นหลักยึด(ข้อความนี้เชย ราวกับหลุดออกมาจากในหนัง ฮา!) ในยามเธอไม่ปฏิบัติงาน เธอมักสวมชุดไทย ที่ทั้งเก๋ ทั้งเวอร์ ไปปล่อยเต่าปล่อยปลา สนทนาธรรมกับแม่ชี ถึงขั้น ร้อยมาลัย ขณะรับงาน ภาพลักษณ์ กุลสตรพิมพ์นิยม หาที่ติไม่ได้ หากแต่ในอีกด้านหนึ่ง เธอ เคยเป็นอะโกโก้บอย เธอแต่งตัวเปรี้ยวปี๊ด เวลาปฏิบัติการ และที่สำคัญเป็น ผู้ชาย! ภาพลักษณ์สุดขั้วตรงข้ามกุลสตรีพิมพ์นิยมโดยสิ้นเชิง
พลันเกิดคำถาม แล้วอันใดเล่ากำหนดค่า นิยามความเป็น กุลสตรี เสมือนหนังจะตั้งคำถามเช่นนี้
ในฉากที่iron pussy รับงานจากคณะรัฐมนตรี มีท่านหนึ่งบอกว่า iron pussy ไม่เหมาะกับงานนี้ เนื่องจาก ปูมหลังของเธอนั้นเป็น อะโกโก้บอย มันจะ-ไม่งาม- ที่สำคัญเหนืออื่นได ท่ารมต.หน้าเหมือน ท่านั้น เป็นผู้หญิง !
ราวกับหนังจะบอกว่า นิยามความเป็นกุลสตรีนั้นที่แท้ถูกกำหนดโดยเพศหญิง ที่สำคัญ มันแฝงนัยยะกดขี่ทางเพศ ในเพศเดียวกันไว้อย่างแนบเนียน!
ในขณะที่ความเป็น ฮีโร่ กลับถูกกำหนดด้วยเพศชาย
หนังซูเปอร์ฮีโร่ปราบเหล่าร้าย ร้อยละเก้าสิ เป็นผู้ชาย และในกรณีของผู้หญิง มันมักจะถูกสร้างขึ้นเพื่อตอบสนองความต้องการของเพศชาย
ยกตัวอย่างเช่น ลาร่า ครอฟท์ กับ ตู้มๆ (เรเดอร์ส)ของเธอ
แต่ในกรณีของ iron pussy นั้นต่างไป
เพราะใครกันจะจินตนาการถึงฮีโร่สาวแสนสวย ที่ช่างแต่งตัวได้ทะมัดทะแมง เหมาะสมกับสถานการ์ณ-
แต่เป็น กระเทยแต่งหญิง!
ดังนั้นในการมาถึงของiron pussy จึงเป็นเสมือน การทวงถาม สิทธิทั้งในฐานะของความเป็นเพศหญิงและความเป็นเพศชาย ภายใต้การชั่งตวงวัดด้วยไม้บรรทัดจริยธรรมอย่างง่าย
มันถูกต้อง เหมาะสม แล้วหรือ และที่แท้นั้นที่ทางทาวเพศของเราควรตกอยู่ภายใต้กรอบคับแคบ ของหญิง ชาย หรือไม่

ในฉากจบของหมานคร ป๊อดกลายเป็นคนมีหาง
จินเลิกค้นหาและค้นพบบางสิ่ง
แต่ก็ไม่ใช่เรื่องเลวร้ายที่จะมีหาง เพราะมันไม่สำคัญเท่ากับ การได้อยู่ด้วยกัน
รักและชัง หมานครไปพร้อมๆกับใครสักคน

และในฉากเปิดของ หัวใจทรนง ที่ไหนสักแห่งในประเทศ ไทย
Iron pussy ถอดงอบ แล้วฝากต้นหอมไว้กับผิว
ก่อนจะเข้าไปช่วยนางสาวแก่นเซี้ยว (ที่เล่นโดยหมออ้อย! วู้ววววว) จัดการกับผู้ร้าย
ราวกับจะเป็นการส่งต่อภาพลักษณ์ นางเอกยุคใหม่
คนที่เป็นชายแต่งหญิง มีธรรมะเป็นเครื่องชี้นำ
และปราบเหล่าร้ายโดยมีเต้าเจี้ยวหนึ่งขวดเป็นรางวัล

จากกรุงเทพ ถึงประเทศไทย จากตะวันออกถึงตะวันตก จากอดีตถึงปัจจุบัน
นี่คือเรื่องเล่าของหมาและแมว ที่แสนจะเก๋เท่ เปรี้ยวเหลือใจ

*สัจนิยมแนวมหัศจรรย์ สะท้อนสังคม การเมือง และแนวคิดร่วมสมัย มีกลวิธีการประพันธ์ที่เป็นเอกลักษณ์ คือ เป็นการผสมผสานโลกในจินตนาการและโลกแห่งความเป็นจริงเข้าไว้ด้วยกันจนแยกไม่ออก ทำให้นวนิยายมีลักษณะสมจริงและมหัศจรรย์ ลักษณะเด่นของนวนิยายประการหนึ่งคือการสร้างตัวละครที่มีพฤติกรรมแปลกประหลาดในโลกสัจนิยมที่สามารถพบเห็นได้ทั่วไป ตัวละครนั้นดำเนินชีวิตตามปกติและไม่รับรู้ความผิดปกตินั้น แต่ความมหัศจรรย์และแนวคิดต่างๆจะปรากฏแก่สายตาผู้อ่าน/อ้างอิง : 2543. นพวรรณ รองทอง. กำเนิดและพัฒนาการของนวนิยายสัจนิยม