FILMSICK

 FILMVIRUS กำลังจัดทำ หนังประจำทศวรรษกันครับ แต่เนื่องจากเราประกาศตัวเป็น 'บ้านของหนังด้อยโอกาส' เราจึงเลือกลิสท์ หนังด้อยโอกาสประจำทศวรรษ แทน และนี่คือลิสต์ส่วนบุคคลของผมครับ 

 หมายเหตุ เนื่องจากคำว่า 'ด้อยโอกาส' เป็นคำเชิง อัตวิสัย หนังที่ผมเห็นว่าถูกมองข้าม อาจจะไม่ใช่เรื่องเดียวกับคนอื่นๆ และนั่นคือเหตุผลว่าทำไมในลิสต์นี้ผมถึงเลือก หนังของอภิชาติพงศ์ ออก เพราะสำหรับผม อภิชาติพงศ์ ไม่ได้ถูกมองข้ามอีกต่อไป (หายถึงในโลกภาพยนตร์นะครับ ไม่ใช่ประเทศสารขัณฑ์) อีกอย่างถ้ารวมหนังพี่เจ้ยมาด้วย คงมีหนังจำนวนมากต้องตกลิสต์ไป ฮา! 

และนี่คือ ยี่สิบอันดับหนังถูกมองข้ามประจำทศวรรษที่ผ่านมา (2000-20009) ของผมครับ 

1.จอมโหดมนุษย์ซีอิ้ว (ไพสิฐ พันธุ์พฤกษชาติ /2001/ไทย)

หนึ่งในผู้กำกัยหนังอิสระที่ถูกมองข้ามมากที่สุดคนหนึ่งของไทย หนังเรื่องนี้ประกอบสร้างจากฟุตเตจที่เหมือนสารคดีทำมือ ภาพที่ถูกคัดทิ้งจากหนังแบบเดียวกันเรื่องอื่นๆ แต่ไพสิฐกลับสร้างเรื่องขึ้นมาใหม่ได้จับใจยิ่งจนกลายเป็นงานมาสเตอร์พีซชิ้นสำคัญ 

2.Birth of Seanema ( ศศิธร อริยวิชชา /2004/ไทยi)

งานเปิดโลกจินตนาการผู้ชมด้วยภาพอันไม่มีความหมายในตัวเองที่ถูกนำมาร้อยเรียงต่อกันกับภาษาที่คิดค้นขึ้นมาใหม่ คงามเงียบยาวนานหกสิบนาทีที่มีแต่เสียงของความฝันและจินตนการอึงอลอยู่ในหัว

3.Evolution of Fillipino Family(Lav Diaz/2004/Philippines)

ความดีงามของหนังเรื่องนี้ไม่ได้อยู่ที่ความยาว หากอยุ่ที่ความกล้าหาญทั้งในเชิงประเด็น และสุนทรียศาสตรซึ่งพลิกฟ้าคว่ำแผ่นดินการรับรู้อาณาเขตของภาพยนตร์จนหมดสิ้น ใครจะลือมฉาก เดินไปตายยาวยี่สิบนาทีที่ราวกับผู้ชมจะหมดลมหายใจลงไปพร้อมกันด้วยได้

4.Platform(jia Zhang Ke /2000/China)

งานหนัาตายร้ายลึกของเจี่ยจางเคอะ ซึ่งผลักคนดูไปสังเกตหารณืจีนใหม่โดยไม่ตัดสินอะไรทั้งสิ้น ภาพระยะไกล กล้องที่จดจ้องหากทิ่มแทงลงตรงความร้าวรานใจของประวัติศาสตร์ขนาดสั้นในทศวรราแห่งความเปลี่ยนแปลง ทั้งของจีน และัของปัจเจกบุคคล 

5.Death In the Land of Encantos(Lav Diaz/2007/Philippines)

อีกหนึ่งหนังของลาฟ ดิแอซที่ยังคงกล้าหาญ และมีหัวใจ ความยาวของหนังอาจเป็นอุปสรรคสำหรับผู้ชม(และทำให้มันถูกมองข้ามเช่นเดียวกับหนังเรื่องอื่นๆ) แต่ลองได้ดูแล้วเราก็จะค้นพบความงามในความนิ่งยาว ความเจ็บปวดทางการเมืองที่หล่อหลอมเข้ากับบทกวี ทั้งกับชีวิต กับภาพและกับบทกวีจริงๆ ในขณะเดียวกันมันก็น่าสะพรึงกลัวอย่างรุนแรงด้วยเช่นกัน

6.เรื่องเล่าจากเมืองเหนือ (อุรุพงษ์ รักษาสัตย์/2006/Thai)

 หนังที่ประกอบสร้างขึ้นจากหนังสั้นหลายๆเรื่องจนเป็นเหมือนภาพฉายชีวิตชนบทของชาวบ้านร้านตลาดทางภาคเหนือของไทย แกว่งไหวระหว่างความเหนือจริงและความสมจริงอันชวนรันทดทุกข์เศร้า ฉากบทสนาแะความเงียบงำของสองแม่เฒ่ากลายเป็นฉากที่เศร้าที่สุดและสวยงามที่สุดฉากที่เคยดูในหนังไทยทั้งหมด 

7.Modern Life (Raymond Depardon/2008/France)

สารคดีอันนุ่มละมุน เจ็บปวด  หากใช้วิธีการที่ตามขนบอย่างยิ่ง นี่คือหนังแบบที่ทำได้ง่าย แต่จะให้ผลลัพธ์ขนาดนี้นั้นยาก สิ่งเดียวที่ต้องมีนั่นคือความเข้าอกเข้าใจผู้อื่นอย่าลึกซึ้ง นี่คือหนังที่ ความเงียบเปล่งเสียงอันนุ่มนวลสร้อยเศร้าราวกับบทเพลงโซนาต้า ในทุกขณะที่ผุ้คนในเรื่องพากันจมลงในห้วงคิดของตน 

8.กอด (คงเดช จาตุรันต์รัศมี/2008/ไทย)

หนังไทยที่ประสปความล้มเหลวทางการตลาด หากนุ่มละมุนและแปลกประหลาดอย่างยิ่ง ในจักรวาลคนทุกข์ของคงเดช ยังคงประกอบขึ้นด้วยคนตัวเล็กๆในสังคมซึ่งค่อยๆล่มสลายทางจิตวิญญาณเพื่อหาที่เหยียบยืนในสังคมและค้นพบว่าต่อให้เขาทำลายตัวเองจนหมดก็ไม่อาจมีที่ยืนให้ หนำซ้ำหนังยังฉายภาพการเมืองไทยได้อย่างน่าทึ่งและแนบเนียนยิ่ง

9.Phantom Love (Nina Menkes/2007/US)

 หนังซึ่งพาผู้ชมเลีื้อยลึกเข้าไปในเขตแดนสนธยา ภาพขาวดำประหลาดล้ำที่ทำลายทุกความต่อเนื่องความเป็นไปได้ โลกซึ่งไม่ได้ประกอบขึ้นจากตรรกะพื้นฐาน การรับรู้หนังเรื่องนี้อาจจำต้องโยนความเข้าใจที่มีต่อแบบแผนในโลกเก่าให้หมดสิ้น เพื่อให้ความมืดซึมไหลเข้ามาในตัวเรา

10.สัตว์วิบากหนักโลก (ไพสิฐ พันธุ์พฤกษชาติ/2004/ไทย)

อีก หนึ่งผลิตภัณฑ์พันธุ์พิเศษของไพสิฐ ที่คราวนี้ แต่งเรื่องจากภาพเพี้ยน ทัศนีบยภาพสุดแสนประหลาด และเรื่องเล่าที่เหมือนไม่เข้ากัน นี่คือประสปการณ์แปลกเพี้่ยนทีี่เกิดขึ้นครั้งเีดียวหนเดียว พิเศาจขนไม่อาจปล่อยให้ผ่านเลยไปได้ 

11.Face (Sakamoto Junji/2000/Japan)

หนังญี่ปุ่นที่เล่าเรื่องของสาวอ้วนรันทดซึ่งค้นพบชีวิตใหม่หลังจากลงมืฆาตกรรมน้องส่วตัวเอง! หนี่คือหนังที่เล่าเรื่องเพี้ยนประหลาด ด้วยลีลาที่แกว่งไปมาระหว่างหนังดราม่ารันทดกับหนังตลกรื่นรมย์ที่พูดถึงความงามของชีวิต แนบสนิทมอยู่กัยเรื่องสยองขวัญ นี่คือหนังที่จะมอบความหวังกับเราำไปพร้อมความพรั่นพรึง!

12.Look Of Love(Yoshiharu Ueoka/2006/Japan)

 เราพูดหนังเรื่องนี้ได้ง่ายๆว่านี่คือหนังที่ 'ไม่ต้องรู้เรื่องอะไรกันอีกต่อไป!' อย่าถามเพราะไม่รู้จะเล่าเรื่องย่อยังไง เอาเป็นว่านี่คือพรมแดนสนธยาที่หนังโป๊พบกับอนิเมชั่นปัญญาอ่อน หนังเรนียนรู้ชีวิตปะทะกับหนังชีวิตกะหรัี่รันทด หนังเหนือจริงเจอกับหนังฆาตกรรมอำพราง เอาเป็นว่า คำว่า 'เหวอ' อาจจะเป็นคำที่ไม่พอใช้ในอากรอธิบายหนังได้อีกต่อไป+

13.La Monde Vivant(Eugene Green/2003/France)

น้อยแต่มาก ยากแต่ง่าย นี่คือหนังโคตรพ่อ มินิมัลลิสท์ ที่รับเอาทางของROBERT BRESSON มาคลี่ขยายสายใหม่ แกะเครื่องทรงรุ่งริ่งออกจนเห็นแก่นแกนของเรื่องเล่า เราอาจใช้สัญญศาสตร์มาตีความขณะเดียวกันมันก็มีความพิเศษทางตาที่หาไม่ได้จากสเปเชียล เอฟเฟคต์แพงๆ แต่อย่างได

14.Fallen (Fred Kelemen/2005/Latvia)

นี่อาจไม่ใช่หนังที่ดีที่สุดของ Fed Kelemen หนังไม่ได้พาคนดูเข้าไปในแดนสนธยาทางสายตาเหมือนหนังเรื่องก่อนๆของเขา หากเล่ากันตรงไปตรงมาในบรรยากาศเมืองหม่นก่นมืด หากนี่คือหนังที่พูดเรื่องความสำนึกบาปและการ ร่วงหล่นลงในบาปอย่างคมคาย เมื่อเทียบกับหนังเรื่องก่อนหน้า เราอาจพบว่า เคเลเมน ลดเทคนิคหวือหวาทางภาพลง แต่หันมาเน้น ความซับซ้อนในใจของตัวละครมากขึ้น ฉาก สถานการณ์ในหนังอาจดูซับซ้อนแข็งแรงพอจะเล่าเรื่องสนุก ๆ แต่เคเลเมนกลับเลือกใช้ในทางตรงกันข้ามด้วยการให้มันทำหน้าที่เพียงกะเทาะ เปลือกกลวงข้างในตัวละครไร้ชื่อเหล่านั้นเท่านั้นเอง

15.Last Days (Gus van Sant /2005 / US)

 ภาพฝันของการล่องลอยก่อนล่วงลับของคนหนุ่มซึ่งตัดสินใจจะไปจากโลกตั้งแต่ก่อนหนังเริ่มต้อน นี่คือโลกเฉพาะจักรวาลของการกล่าวอำลาเงียบเชียบ ความสำนึกบาป ความเกรี้ยวกราด ความเศร้าสร้อยทั้งหมดถูกเล่าอย่างไม่ปะติดปะต่อ ขาดเป็นห้วงๆคล้ายความทรงจำซึ่งค่อยๆไหลรินออกจากตัว นี่คือหนังที่บรรยายบรรยากาศของความตายได้อย่างดงามยิ่ง

16.The Headless Woman(Lucrecia Martel/2008/Argentina)

 อีกครั้งที่ Lucricia Martel ใช้พลังของภาพยนตร์เป็นแก่นแกนหลัก พาคนดูไปเยี่ยมชมการตีแผ่ความเลื่อเปื้อนเหลวไหลอันน่าพรั่งนพรึงของคนชั้นกลาง ซึ่งไอ้เรื่องแบบนี้พูดกันมานักต่อนัก แต่สิ่งที่ทำให้นางเศียรขาดเหนือชั้นกว่าหนังในกลุ่มเดียวกันคือการพูดถึงมันกระทั่งในรูปแบบการถ่าย และสุนทรียศาสตร์ของภาพยนตร์ นี่คือหนังที่คิดยากถ่ายยาก เล่นท่ายาก และออกฤทธิ์ออกเดชอย่างรุนแรงยิ่ง

17. 4 (Ilya Khrjanovsky/2005/Russia)

 เราขอยืนยันว่าหนังเรื่องนี้คือหนังสยองขวัญหนังเล่าเรื่องชายสองหญิงหนึ่งและโลกประหลาดของพวกเขาจากการโกหกคำโตในคำคืนหนึุ่งจากลูกหมูไปจนถึงบรรดาคุณย่าคุณยายจากนรก!  พลอตหลักของเรื่องเบาบางจนสามารถเล่าสั้นๆให้ จบภายในสามบรรทัด แต่ความเลอะเลือน ระหว่างความจริงกับเรื่องเล่า ระหว่างธรรมชาติบิดเบี้ยว วามไม่ต่อเนื่อง ไม่เกี่ยวข้องเชื่อมโยง กระทั่งเรื่องที่ดูเหมือนเป็นเรื่องและแทบจะเป็นความไร้สาระสุดโต่ง กลับหลอมรวมก่อร่องรอยอันคลุมเครือ น่าหวาดผวา สยดสยอง ทั้งยังน่ารำคาญ และรบกวนจิตใจอย่างยิ่งจนคนดูได้แต่นั่งอึดอัดไปตลอดเวลา และครุ่นคิดอย่างขัดเคืองถึงหนังอีกเป็นเวลานานs

17. Cecil B. Demented (John Waters/2000/US)

'เราหงี่แต่หนังของเราต้องมาก่อน' นี่คือคำประกาศกร้าวของ เซซิล บี สมองเสื่อม หัวหน้าทีมคนทำหนังอินดี้ที่ทำหนังเยี่ยงการก่อการร้าย หนังเสียดสีวงการหนยังอินดี้สุดแซ่บของเจ้าป้าตอห์น วอเตอร์ส ที่แสดงหใ้เห็นว่าหนังอินดี้น่ะเขาทำกันอย่างไร! ตัวหนังเป็นทั้งการเสียดสี และตบหน้า ขณะเดียวกันก็คารวะครูคนทำหนังอินดี้ หนังโป๊ หนังกังฟู หนังชายขอบของสังคมเส็งเคร็งอันเคร่งครัด นี่คือ CINEMA PARADISO แบบต่ำช้าบ้าเลือด สำหรับคอนหนังชายขอบโดยเฉพาะ!

19.Paper Cannot Wrap up the Embers( Rithy Pahn/2008/Cambodia)

 หนังสารคดีกะหรี่ขเมรรันทด ที่ใช้ตัวจริงเสียงจริงมารับบทเป็นตัวเองเมื่อครั้งที่ยังขายตัว  สารคดีเรื่องนี้ก้าวข้ามเส้นแบ่งของความจริงกับหนังเล่าเรื่อง จำลองความทรงจำให้เป็นเหตุการณ์จริงโดยให้ตัวเองเล่นซ้ำความทรงจำของตัวเอง ประเด็นของหนังแข็งแรง เจ้บปวด และร้ายกาจมากในขณะที่ความเป้นภาพยนตร์สารคดีของมันก็เป็นกรณีศึกษาได้เลยทีเดียว(แม้ว่าจะเป็นการซ้ำรอยทางกันกับS. 21 และ  THE BURNT THETRE ของตัวเองก็ตาม ) หนังเต็มไปด้วยภาพ สถานที่ บรรยากาศ และเรื่องเล่าที่เราจะลืมไม่ลงเลยทีเดียว

20. The Sky, The Earth And The Rain (Jose Luis Torres Leiva/2008/Chile)

ภาพเงียบเศร้าของการยอมจำนน ของหญิงสาวที่หลังจาอุทิศชีวิตให้แม่ก็ไม่รู้จะทำอะไรต่อไปหลังจากความตายของแม่ หนังไม่ได้ใส่เหตุการณืพลิกผันหักมุม ขณะเดียวกันไม่ได้ให้ทางออกอะไีรไว้ ทำหนั้าที่เป็นภาพฉายของการหลงทิศไม่รู้ทางของหญิงสาวชาวบ้านนางหนึ่งซึ่งทั้งเศร้าสร้อยและรวดร้าวอย่างยิ่ง