FILMSICK

 

บทความชิ้นนี้เปิดเผยเนื้อหาส่วนสำคัญของหนัง RETRIBUTION , CURE และ KAIRO

 

คดีฆาตกรรมสตรีชุดแดง

สถานที่เกิดเหตุ : บริเวณไซต์งานก่อสร้างระหว่างการถมทะเลปรับพื้นที่

ผู้ตาย : สตรีชุดแดงวัยปลายยี่สิบ

สาเหตุการตาย : สำลักน้ำทะเลจากแอ่งน้ำที่เกิดจากการยุบตัวของการถมที่

ผู้ต้องหา : ไม่ทราบ

ผู้สืบคดี  : นายตำรวจ โนโบรุ

 

นั่นเป็นเพียงคดีเริ่มต้น หญิงชุดแดง เสียชีวิตบนพื้นเฉอะแฉะที่เกิดจากน้ำทะเลใต้ผิวดินซึมขึ้นมา ผลพวงของการถมที่เพื่อขยายความไม่รู้จบของโตเกียว ผลการตรวจสอบที่เกิดเหตุพบเพียงกระดุมเสื้อหนึ่งเม็ดจมน้ำทะเล กระดุมเสื้อฝนดาดๆที่มีขายตามซุปเปอร์มาร์เกต กระดุมที่ให้บังเอิญว่า  เสื้อกันฝนของนายตำรวจก็หายไปเม็ดหนึ่งเช่นกัน

 

มันคงเป็นคดีสามัญ หากไม่บังเอิญว่า มีผู้ตายอีกจำนวนหนึ่ง เสียชีวิตจากการสำลักน้ำทะเลทั้งสิ้น  แต่มันคงเป็นคดีฆาตกรรมต่อเนื่อง ถ้าไม่บังเอิญว่า ถึงที่สุดแล้ว กลับหาตัวคนร้ายได้อย่างง่ายได้ ซ้ำว่าเหล่าฆาตกร ก็ล้วนเป็นคนสนิทชิดเชื้อ ของผู้ตายเสียทั้งสิ้น  ท่ามกลางกรุงโตเกียวที่ดูทรุดโทรม และเปื่อยเน่า การสืบคดีเป็นไปอย่างยากลำบาก และตัวนายตำรวจเองก็ชักไม่แน่ใจว่าเขามีส่วนเกี่ยวพันอันใดกับฆาตกรหรือไม่ !

 

เราอาจกล่าวได้ในทันทีที่อ่านพลอต กระทั่งทันทีที่ดูหนังจบว่า นี่คือการผลิตซ้ำ CURE และ KAIRO โดยตัวผู้กำกับเอง!  หนังเรื่องล่าสุดของ KIYOSHI KUROSAWA ผู้กำกับหนังสยองขวัญคนสำคัญของญี่ปุ่น   ด้วยการที่ว่าหนังสยองขวัญของเขามักไปไกลกว่าการมุ่งทำลายขวัญผู้ชม ด้วยภาพและเสียง หาก กลับเต็มไปด้วยคำถามเชิงอภิปรัชญา  เรื่องสยองขวัญในหนังของ KUROSAWA ล้วนถูกนำไปขยายความในเชิงการตั้งคำถามถึงความผุพังในจิตวิญญาณแปลกแยกของคนเมือง ในยุคสมัยใหม่  โดยอาศัยการมีอยู่ของภูติผี และฉากหลังเหนือจริงของเมืองที่ดูเหมือนกำลังจะล่มสลาย

 

แต่ทั้งหมดทั้งมวลนั้น KIYOSHI KUROSAWA เคยทำมาแล้ว ทั้งเรื่อง CURE ที่ว่าด้วยการสืบสวนการฆาตกรรมที่ฆาตกรเป็นคนสนิทชิดใกล้ แสดงออกถึงบ่อเก็บความเกลียดในวิญญาณเรา หรือ KAIRO ที่พูดถึงภูตผีจากโลกออนไลน์ ที่ทำให้โตเกียว โลกที่คนไม่สื่อสารกันอีกกลายเป็นเมืองร้างราวหลังสงครามโลก  CHARISMA ต้นไม้ปีศาจที่ดูดกลืนทุกพลังชีวิต จนต้องตั้งคำถามว่าเราจะเลือกฆ่า หรือรักษา เพื่อสร้างสมดุล

 

จะเห็นได้ว่า พลอตของ CURE (การฆ่าโดยคนชิดใกล้ ) และบรรยากาศ ของ KAIRO(โตเกียวอันเปื่อยเน่า และภูตผีซีดสยอง ) ปรากฏอยู่ในหนังเรื่องนี้ กระทั่งตัวเอกที่เป็นตำรวจและรับบทโดย โคจิ ยากุโช (ที่รับบทตำรวจมาแล้วในCURE และ CHARISMA ) ถ้าเช่นนั้น RETRIBUTUION คือการทำซ้ำของเก่า เท่านั้น หรือว่าที่แท้ KUROSAWA พาเรื่องราวเก่าๆ ขยับไปสู่การพูดถึงปัญหาใหม่ๆที่เขาสนใจอยู่

 

หนังดำเนินเรืองโดยมีศูนย์กลางอยู่ที่บริเวณ แผ่นดินเกิดใหม่ ที่เกิดจากการถมทะเลออกไปน้ำที่ซึมจากทะลขึ้นมาบนผิวดินก่อกำเนิดแอ่งน้ำเล็กๆราวกับแผลพุพอง ของเมืองที่กำลังเปื่อยเน่า   พื้นที่ใหม่ที่ไม่สมบูรณ์ ปะทะกับพื้นที่เก่า ความทรงจำเก่าที่ถูกลบลืม หนังทำเสมือนการรื้อฟื้นความจำของนายตำรวจผ่านทาง คดีฆาตกรรม  เมื่อฆาตกร เหล่านั้นตัดสินใจ ฆ่า - เพื่อลืม-  พ่อฆ่าล฿กชาย เพราะต้องการยุติปัญหาที่ลูกชายก่อ ลบเขาออกไปจากใจ หญิงสาวฆ่าคู่รักหนุ่มที่พยายามขอเลิกกับเมียมาอยู่กับเธอ  การฆ่าเพื่อให้ลบลืมเกิดในพื้นที่ของสถานที่เกิดใหม่ ซึ่งไม่มีความทรงจำก่อนหน้า เว้นแต่ความทรงจำถึงสถานที่ที่ถูกทุบทำลายออกไป

 

ในที่นี้แอ่งน้ำทะเล จึงคือการผุดพรายของความทรงจำเก่า (ที่ถูกทำให้ลืม) และเรียกร้องให้เกิดการฆ่าเพื่อสำแดงความมีอยู่

 

แล้วผีผู้หญิงชุดแดงก็ปรากฏ หล่อนเป็นวิญญาณผู้ตายที่มาร้องขอความยุติธรรม  แต่ยิ่งหนังดำเนินไปเราพบว่าหล่อนมีสถานะเดียวกับ มามิยะ ใน CURE คือกระตุ้นให้เกิดการฆ่า   และที่แท้ หล่อนคือความทรงจำที่ถูกหลงลืม

 

นายตำรวจสืบจนพบว่าหล่อนอาจคือเด็กสาวที่เขาเคยมองเห็นเพียงแวบเดียวขณะนั่งเรือเฟอรรี่ข้ามฟาก เด็กสาวที่ถูกขังอยุ่ในโรงพยาบาลบ้าที่มีการทารุณคนไข้ด้วยการกดน้ำทะเล เด็กสาวที่ไม่สลักสำคัญต่อเขา และผู้โดยสารร่วมเที่ยวเรือ แต่เหล่าผู้โดยสารเหล่านั้นกลับมีความสำคัญในฐานะ คนที่เธอจดจำ ว่าจะมาช่วยเหลือเธอ (แต่ไม่เคยมา) โรงพยาบาลกลายเป็นอาคารสีดำในโซนเมืองเก่า (ที่ถูกลืม) นายตำรวจโดยสารเรือ ที่เจ้าของบอกว่า หากคุณนั่งเรือไปกับผม คุณจะเห็นความเปื่อยเน่าผุพังของเมืองนี้ เพราะตลอดฝั่งทะเล มีแต่การถมที่เปิดความทรงจำใหม่ และรื้อถอนความทรงจำเก่าแก่ออกไป

 

โตเกียวในหนังซีดหม่น สกปรกรกร้าง มีแต่อาคารเก่าโทรมและปล่องท่อของโรงงาน โครงสร้างขั้นรูปของอาคารใหม่ พื้นที่เฉอะแฉะด้วยน้ำทะเล ผนังปูนลอกล่อน  กระทั่งสถานีตำรวจก็เป็เพียงการตั้งโต๊ะในโถงเก่า และสำนักงานจิตแพทย์ ก็เป็นอาคารที่ราวกับเลิกใช้ KUROSAWA รื้อสร้างโตเกียวอันเปื่อยเน่าขึ้นใหม่ แฝงฝังมันลงไปในหนังจนเกิดโลกเฉพาะที่แทนภาพ ความป่วยไข้ของโตเกียว

 

การฆาตกรรมทั้งหมด เป็นไปเพื่อลืม แต่หนังกลับรื้อฟื้นความจำของนายตตำรวจ ผู้ซึ่งมีคนสนิทเพียงคนเดียวคือคู่รัก ที่ไปมาเหมือนลมพัด เขาบอกให้เธอไปจากเมืองหลังจากที่เขาพบว่า การฆ่าเกิดจากหญิงสาวชุดแดงที่ถูกทิ้งให้ตายในอาคารเก่าร้าง (ฉากนี้เขาเข้าไปในโรงพยาบาลพบกองกระดูกที่ริมหน้าต่างและคราบรูปคนบนผนังเหมือนคนที่ละลายกลายเป็นคราบในKAIRO )  เมื่อเขาคิดว่เขาคลี่คลายคดีได้แล้ว ตอนนั้นเองที่ความทรงจำเขากลับมา และนำไปสู่บทสรุปอันชั่วร้ายว่า ความทรงจำนั้นมีพิษร้าย การจดจำใครสักคนได้ ไม่ได้นำพาปสุ่การอยู่ร่วมอย่างเข้าใจ แต่นำพาไปสู่ความจริงอันชั่วร้ายว่า เราพยายามทำลายเพื่อลบลืม

 

มื่อเราเปรียบเทียบ RETRIBUTION เข้ากับ CURE และ KAIRO เราจะพบว่ามันขยายความ ย้อนแย้งกันและกันอย่างน่าสนใจ ใน CURE การฆ่าคนชิดใกล้ เกิดจากการจดจำได้ถึงสิ่งที่คนพยายามลืม (ความเกลียดชัง คับแค้นของคนดีๆทั่วไป ) แต่ใน RETRIBUTION มันคือกาฆ่าเพื่อให้ลืม ความชั่วช้าที่เรากรนะทำต่อกัน ในตอนจบของCURE นายตำรวจเปลี่ยนสถานะไปสู่ผู้กระตุ้น แต่ในRETRIBUTION เขากลับย้อนสถานะกลับไปเป็น ฝั่งตรงข้าม CURE ไปข้างหน้า แต่ RETRIBUTION เดินถอยหลัง ( ทั้งที่ประเด็นของCURE คือการขุดลงไปในสิ่งที่ลืม และประเด็นของRETRIBUTION คือการลืมเพื่อจะอยู่ต่อ)

 

และเมื่อเทียบกับ KAIRO เราค้นพบว่า เมืองโตเกียวอันเปแอยเน่าในหนังสองเรื่องนี้สำแดงสถานะต่างกัน เมื่อในKAIRO ภูตผี คือคนที่ตายไปจากกาตัดขาดตัวเองกับโลกภายนอก ผู้คนไม่สื่อสารกัน แปลกแยกต่อกัน ในที่สุดก็หวาดกลัวกันและกันในฐานะภูติผี โตเกียวเป็นเมืองเปื่อยเน่าจากโลกที่ผู้คนมีแต่ตัวเอง  ( คนทำให้เมืองเปื่อยเน่า) ผีทำให้เมืองกลายเป็นเมืองร้าง  ในขณะที่ RETRIBUTION โตเกียวคือความเปื่อยเน่าที่ส่งผลกับผู้คน  แอ่งน้ำกักเก็บความชิงชัง ของภูตผีที่ถูกทำร้ายจากพื้นที่  (ทั้งทางกายภาพ แลบะทางจินตภาพ ในฐานะความจำที่ถูกหลงลืม )  ผีถูกสร้างขึ้นจากเมือง และอาละวาดไล่ฆ่าผู้คน

 

KIYOSHI KUROSAWA ยังคงหลักแหลม และหมกมุ่นกับการนำเสนอ ความมืด ของ ผู้คน และเมือง  ในฐานะนักทำหนัง เขาทำหนังผีที่น่ากลัวออกมาหลายต่อหลายเรื่อง (ว่ากันเฉพาะในเรื่องนี้ ผีผู้หญิงชุดแดงทำให้ผมกดลัวมากในระดับเดียวกับ ผี แม่ลูก จูออน ในภาคต้น ที่เป็นวีดีโอและภาคโรงภาคแรก (ที่เป็นตอน2) ) เขาถ่ายทำ โดย ส่าดแสงไฟเข้าไปที่ผู้หญิงชุดแดง (อาจจะถ่ายเธอแยกในอีกฉาก แล้วนำมาตัดต่อเข้าดวยซ้ำ) ความสว่างของตัวเธอ นำไปสู่ความซีดเจิดจ้า ที่น่าสะพรึงกลัว โดดออกมาจากฉากอันมืดทึบ การหลอกหลอนของเธอก็มีตั้งแต่การยืนอยู่ตรงหางตา แอบในมุม(ที่ในทางกายภาพไม่น่าจะบังได้มิด) ไปจนถึงการเหาะเหินเดินอากาศ ( ฉากนี้เหวอมาก)

 

 ในขณะเดียวกันเขาเล่าเรื่องแบบไม่แคร์คนดูอีกค่อไป หนังไปข้างหน้าโดยไม่ใส่ใจจะจบมันในฐานะหนังสืบสวนสอบสวน หรือหนังสยองขวัญ อีกต่อไป การเล่าแบบเปิดปลาย คล้ายสะเปะสะปะ กันคนดูออกจาหนังของเขามาตลอด ( คนมักบอกว่าหนังของเขาดูไม่รู้เรื่อง) แต่ดูเหมือน โครงเรื่องสำหรับเขาเป็นเพียงการเร้าความสนใจเบื้องต้น เพื่อนำพาคนดูไปสู่การถกปรัชญาว่าด้วยแบบจำลองของภูติผี

 

สารภาพโดยความสัตย์ นี่คือหนังที่ทำให้ผมรู้สึกว -กลัว- มากที่สุดในปีนี้  และน่าจะติดอันดีบ หนังที่ชอบในรอบปีอย่างแน่นอน