FILMSICK

หนังแสดงภาพว่า แทนถูกเลี้ยงมาโดยป้าที่เป็นนางโชว์สาวประเภทสอง และการที่เขาเติบโตอยู่ในแวดวงนางโชว์ ทำให้เขากลายเป็นเช่นที่เขาเป็นอยู่ และเอาเข้าจริง การเป็นเกย์ของเขา เป็นเพราะการเลี้ยงดูไม่ใช่เพราะตัวตนภายใน ดังนั้นคำถามหลักของหนังจึงคือการถามไถ่ว่า เราเองที่แท้มีเสรีภาพในการเลือกที่จะเป็นได้หรือไม่

ในฉากหนึ่งหนังให้แทน(ตอนที่สูญเสียความทรงจำไปพบจิตแพทย์เพื่อรับการสะกดจิต) จิตแพทย์ผู้นั้นถามกับหมอเจ้าของไข้ว่า เราจะรู้ได้ยังไง ว่าเราเป็นในสิ่งที่เราเป็นจริงๆ คำถามนั่นอาจไม่ได้เพียงถามแทน หากถามมายังเราทุกคนถึงเสรีภาพในการเลือกของตน เนื่องเพราะท่ามกลางสังคม(ไม่ว่าจะในปัจจุบันและในอดีต)เสรีภาพในการเลือกนั้นไม่ได้ขึ้นอยู่ในมือเราแต่เพียงผู้เดียว หากถูกผูกพ่วงด้วยความคิดเห็นของคนอื่น ความรักของแทนกับอุ้มอาจเป็นไปไม่ได้ และไม่ถูกต้องในสายตาของบางผู้คน (ลองนึกแทนค่าตัวเราเองเป็นญาติพี่น้อง หรือเพื่อนของอุ้ม ความรักของแทนกับอุ้มจะดูเป็นเรื่องไม่เหมาะสม เป็นไปไม่ได้ เป็นเรื่องที่ควรขัดขวาง เราอาจทำเพราะรักอุ้ม แต่นั่นมันก็สะท้อนอคติที่เรามีต่อแทน ในฐานะแทนที่เป็นสาวประเภทสองอยู่ดี ) ความเป็นแทน ก็ไม่ถูกต้อง (น่าเสียดายที่กระทั่งตัวหนังเองก็ยังมองเรื่องนี้เป็นเรื่องที่เบี่ยงเบนอยู่บ้าง เพราะแทนที่หนังจะทำให้แทนเป็นมนุษย์ แต่เขากลับต้องตกเป็นตัวละครที่ไม่ได้เลือก บางทีการโยนบาป ไปให้การเลี้ยงดูเพียงอย่างเดียวอาจทำให้หนังอ่อนด้อยในประเด็นลง)

ตัวละครหนึ่งที่น่าสนใจนอกเหนือไปจากแทนและอุ้ม คือตัวของโอม ผู้ซึ่งไม่ได้เลือกมาตลอด เขาถูกส่งไปบ้านคนนู้นคนนี้ จนมาจบลงที่บ้านอุ้ม และการมาถึงของแทนคล้ายเป็นแสงสว่างเดียวของเด็กน้อย ดังนั้นเมื่อจำเป็นต้องเลือก เขาจึงยินยอม แต่งหน้าทาปาก ยอมเลือกที่จะเป็น เพื่อแลกกับความรัก นั่นเท่ากับการตอกย้ำ ชีวิตบังคับเลือกไปในตัว เพราะถ้าเธออยากอยู่กับคนที่เธอรัก เธออาจต้องเลือกที่จะเป็นสิ่งที่เธอไม่ได้เป็น (เช่นเป็นกะเทย ในหนัง)

ความเป็นชาย ความเป็นหญิง ความรัก ไม่รัก ล้วนที่แท้ไม่ได้ได้รับการเลือกอย่างมีเสรีภาพ หากตกอยู่ภายใต้ความต้องการของสังคมเสียทั้งสิ้น ดังนั้นเอาเข้าจริง ตัวตนที่เราเป็นอยู่ในตอนนี้ อาจไม่ใช่สิ่งที่จริงแท้ที่เราต้องการจะเป็น ทางเลือกของเรานั้น ไม่ใช่ทางเลือกที่เสรีสมบูรณ์หากเป็นทางกึ่งบังคับเลือก จากปัจจัยหลากหลาย

ยิ่งไปยิ่งไกล แต่หากมองย้อนกลับมาใช่ว่าหนังเรื่องนี้จะไร้ข้อบกพร่อง เพราะดูเหมือนปัญหาใหญ่ของหนัง นอกจากการโยนบาปให้การเลี้ยงดูโดยลืมไปว่าในฐานะมนุษย์มันยังมีปัจจัยร่วมในการเลือกอีก ยังมีฉากจบของหนัง สามสิบวินาทีสุดท้ายที่หนังพาเราย้อนกลับไปดูรูปเก่าของแทน พร้อมกับเสียง ประกอบของจิตแพทย์ ทำให้ห้วงสุดท้ายของหนังกลายเป็น - นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า - และทำให้ประเด็นหลักของหนังแทบจะเป็นการยัดเยียดไป

หากเราเลือกด้วยการไม่เลือก เราเองก็ต้องใช้จ่ายความรับผิดชอบต่อการเลือกที่จะไม่เลือกนั้นด้วย หนังอาจไม่ได้พูดถึงเรื่องนี้ไว้ แต่เมื่อหนังจบลง และตัวละครดำเนินสืบต่อ ทั้งแทนและอุ้มย่อมต้องรับผิดชอบต่อการเลือกของตนต่อไป (ซึ่งหากเราแทนตัวเองเป็นเพื่อนอุ้มอีกครั้ง ค่าใช้จ่ายที่แทนกับอุ้มต้องจ่ายเพื่อแลกกับการที่จะรักกันอย่างเสรี อาจสูงมากจนทั้งคู่อาจต้องเลิกกันไปก็ได้ ทั้งนี้สุดแท้แต่ผู้ชมจะต่อเรื่องเพิ่มด้วยตนเอง )

แต่ที่สำคัญไม่ได้อยู่ที่ความหวาดกลัวความรับผิดชอบ หากอยู่ที่การได้เลือก ต่างหาก มนุษย์มีเสรีภาพที่จะเลือก และต้องรับผิดชอบต่อเสรีภาพนั้น ดังที่ ฌอง ปอล ซาร์ตร เจ้าลัทธิ EXISTENTIALISM กล่าวไว้ เหมือนที่แทนเคยบอกอุ้ม ถ้าเราไม่ชอบหัวหออม เราก็เขี่ยมันออก เพราะเปล่าประโยชน์ที่จะยอมกินสิ่งที่เราไม่ชอบ เป็นสิ่งที่เราไม่ได้เป็นเพื่อรักษาภาพลักษณ์ ต่อคนรอบข้าง แน่นอนการไม่กินหัวหอมมีค่าใช้จ่ายของมีนเหมือนกับที่เราต้องจ่ายอาการผะอืดผะอม หากเราฝืนกิน หากแต่ทั้งหมดทั้งมวลนั้นจะไม่เกิดขึ้นเลย ถ้าเราไม่ลงมือเลือก อย่างแท้จริง