FILMSICK

มันเป็นหนังที่ว่าด้วยการผจญภัย เรื่องของหญิงสาวที่ออกไปท่องโลก ได้เรียนรู้ชีวิตหลายๆแบบ ได้พบเจอเหตุการณ์ทั้งตื่นเต้นระทึกขวัญ ทั้งอบอุ่นหัวใจ ไล่ไปจนถึงการได้รักใครสักคน หรือได้เฉียดใกล้กับความตายเพียงหายใจรด ฟังดูช่างน่าสนุกสนาน ถ้าหากเพียงแต่ว่า.....

มันเป็นเรื่องของมาซาโกะ หญิงสาวผู้ซึ่งประเมินจากรูปลักษณ์ภายนอก เธอน่าจะเข้าสู่วัยกลางคนมาหลายปี น่าจะมีลูกสองคน และทำงานบ้านหนักหน่วง เธอมีร่างท้วม หน้าตาไม่อาจใกล้เคียงกับคำว่าสวยสะ ดูไกลๆทำให้นึกถึงแม่ หรือป้าใครสักคน เพียงแต่ว่า

ที่แท้มาซาโกะเป็นเพียงหญิงสาวขึ้นคานที่ยังคงอาศัยอยู่กับแม่ในร้านซักรีดของครอบครัว มาซาดกะยึดครองพื้นที่ชั้นสอง ฝังตัวเองอยู่กับจักรเย็บผ้า และรายการตลกทางทีวี ยามว่าง เธอก็เอาแต่อ่านการ์ตูนเพ้อฝันไปเงียบๆ บางทีตอนที่เย็บผ้าลายการ์ตูนรูปสัตว์ เธอก็เพริดไปกับจินตนาการที่ว่า เธอได้นั่งกินปิ่นโตอยู่กลางทุ่งกว้าง เธอมีน้องสาวอยุ่คน สวยสะ และร้ายกาจ ต่างกับเธออย่างลิบลับ เวลากลับเข้าบ้าน น้องสาวจะเสียดสี และบอกว่าเธอเพี้ยนสักวันต้องถูกจับไปโรงพยาบาลบ้า พอเธอ สติแตกเธอจะหนีออกจากบ้านจับรถไฟไปอย่างไร้จุดหมาย แล้วกลับมาตายรัง แล้ววันหนึ่งแม่เธอก็จู่ๆตายลง

ที่แท้หนังว่าด้วยชิวิตของมาซาโกะหลังจากนั้น ใช่แล้ว หญิงอ้วน ขึ้นคานหน้าตาขี้ริ้ว ออกไปผจญภัย หนำซ้ำได้เรียนรู้ชีวิต แต่นั่นเกิดขึ้นหลังจากเธอรัดคอน้องสาวตัวเองตายไปในคืนงานศพ แล้วเอาเงินทำบุญทั้งหมดมาใช้ในการหลบหนี!

นี่คือผลงานลำดับที่ 12 ของผู้กำกับjunji sakamoto ผุ้กำกับที่ปกตินิยมทำหนังวัยรุ่นเลือดร้อน จำพวกหนังนักมวย หรือหนังล้างแค้น แต่ในครั้งนี้ เขาลุกขึ้นมาทำหนังเรื่องนี้ซึ่งดูจะแตกต่างจากแนวทางที่เขาทำมาตลอด แต่ผลตอบรับ คือ มันทำให้เขาได้รางวัลผู้กำกับยอดเยี่ยมจากสมาคมผู้กำกับญี่ปุ่น และหนังเรื่องนี้ก็ได้รับเลือกให้ไปฉายในเทศกาล ซาน เซบาสเตียน

(ผมไม่เคยรู้จักหรือเคยดูหนังของเขามาก่อน ข้อมูลในย่อหน้าที่ผ่านมาได้มาจาก pulp ฉบับ ที่ 27 ปก harry potter ตลกดีที่ผมจำหนังเรื่องนี้ได้จนต้องหามาดูทั้งๆที่ในบทความนั้นพูดถึงหนังเรื่องนี้เพียงสองย่อหน้า ดังนั้น จึงไม่สามารถวิเคราะห์ลักษณะการทำงานของเขาได้แต่อย่างใด)

หนังเริ่มต้นราวกับจะเป็นเรื่องเล่าอันขมขื่น แกมอารมณืขันร้ายๆที่ว่าด้วยผู้หญิงเก็บกดคนหนึ่งกับชีวิตบัดซบของเธอ และทำการแหกขนบหนังในทำนองเดียวกัน ด้วยการที่ แทนที่จะเล่าเรื่องความทุกข์อันถมทับทวี หลังจากเธอพลั้งมือฆ่าน้องสาวตัวเอง หนังกลับให้เธอค้นพบว่า ชีวิตเธอกลับดีขึ้นหลังการฆ่าน้องสาวตัวเอง ซึ่งขัดแย้งอย่างสิ้นเชิงกับหลักการทางศีลธรรมของภาพยนตร์

และนับจากจุดหนังหนังก็เริ่มออกสตาร์ทด้วยความแรงสูง เพราะหนังกำหนดให้การผจญภัยของเธอไม่ได้เป็นไปตามขนบ หญิงอ้วนเก็บตัวที่พ่ายแพ้ต่อโลก เพราะภัยแรกของเธอคือการถูกข่มขืน! และแทนที่เธอจะกราดเกรี้ยว เธอกลับควักเงินงานศพแม่ บีบบังคับให้คนที่ข่มขืนเธอรับไป ! ถึงจุดนี้ เราก็แทบไม่อาจคาดเดา แนวทางของหนังได้อีก ไม่รุ้ว่าหนังจะเคลื่อนไปเป็นแฟนตาซี เป็นหนังชีวิตหนักหนา หรือเป็นหนังขันขื่นที่เล่นกับความโหดร้ายของโลก ซึ่งเอาเข้าจริง แนวทางที่ว่ามานั้นถูกทั้งหมด และ ผิดทั้งหมด เพราะหนังกลับเลือกให้เธอเดินทางพเนจรไปในฐานะ หญิงสาวลึกลับที่เปลี่ยนแปลงชีวิตผู้คน และที่สำคัญ แทนที่เธอจะกลายเป็นฆาตกรผู้สำนึกบาป เธอกลับกลายเป็นหญิงสาวที่ได้ ก้าวพ้นวัย และได้ชิมลิ้มรสหวานของชีวิตเป็นครั้งแรก ไปเสียนี่

ลำพังการเลือกตัวแสดงนำเป็น ดาราหญิง ร่างท้วม (ซึ่งได้ นาโอมิ ฟูจิยามะ ดาราละครเวที มารับบทนำ) ก็ออกจะขัดกับ ขนบ หนังผจญภัยเรียนรู้ชีวิต(ที่ตัวเอกมักเป็นคนหนุ่มสาว) แบบพิมพ์นิยมอยุ่ไม่น้อย แต่เหนือไปกว่านั้นคือ หญิงร่างท้วมบนจอกลับตรึงคนดูได้อยู่ การแสดงของ นาโอมิ ฟูจิยามะ ในครั้งแรกบนจอใหญ่ของเธอ กลายเป็นเรื่องที่น่าทึ่งอย่างยิ่ง เธอทำให้เราเชื่อว่าเธอคือหญิงผุ้ทอดอาลัยกับชีวิตไปแล้ว แต่ได้กลับฟื้นคืนมาอีกครั้ง รวมไปถึงเนื้อหาของหนังที่เอาเข้าจริง ห่างไกลจากการเป็นหนัง ข้ามพ้นวัย- อย่างยิ่ง เพราะตัวหนังนั้นเต็มไปด้วย เรื่องอย่าง การข่มขืน การฆ่าตัวตาย การเข้าไปเกี่ยวข้องกับแกงค์ยากูซ่า การฆาตกรรม และ สำนึกผิดบาปในรูปของภูติผี แต่แทนที่ผลลัพทธ์จะหม่นหมอง หนังกลับ สนุก สุกสว่าง และสะอาดจนน่าตกใจ (เมื่อย้อนคิดถึงเหตุการณ์บนจอ)

หนังเล่นสนุกกับเรื่องของ ใบหน้า- และ การผเชิญหน้า- ซึ่งเป็น ชื่อของหนังอย่างเต็มที่ หนังเริ่มต้นด้วยการให้คนอย่างมาซาโกะ แทบจะจัดได้ว่าเป็น คนไร้หน้า- อย่างสิ้นเชิง ใบหน้าในที่นี้ไม่ได้หมายความพียง ลักษณะทางกายภาพ หากยังหมายรวมถึงการมีตำแหน่งแห่งที่ทางสังคม มาซาโกะ มีชีวิตอยู่แต่ในบ้าน เธอแทบไม่ถ่ายรูป ในช่วงแรก ภาพเธอที่ถูกใช้ ในการตามล่าเป็นภาพที่เธอถ่ายรูปหมู่นักเรียนสมัยมัธยมปลาย ภาพเล็กๆของคนที่ไร้ใบหน้า จนกระทั่งเธอหลบหนีไปเรื่อย ภาพโปสเตอร์ตามล่าเธอก็เป็นเพียงภาพสเก๊ตทช์ ใบหน้าของเธอ กระทั่งคนขายของในสถานีรถไฟที่ขายผ้าปิดหน้าให้เธอก็จำเธอไม่ได้ทั้งๆที่เพิ่งเงยหน้าจากรูปเธอมาหมาดๆ และกระทั่งเธอล้มจักรยานหน้าคว่ำไถไปกับพื้นถนน ก็ไม่มีใครจำเธอได้ หนังให้เธอซื้อผ้าปิดหน้ามาใส่ในช่วงกลางเรื่อง ซึ่งนั่นไม่ได้ทำให้เธอ เป็นที่จดจำ มันกลับทำให้เธอยิ่งกลายเป็น คนไร้หน้า- มากขึ้นไปอีก

และเมื่อเธอมาถึงเมืองเล็กๆ ได้ทำงานในบาร์ (อันเป็นอาชีพที่น้องสาวเธอทำ และเธอไม่พอใจนัก) ได้ สวย- ขึ้น เธอก็เริ่มมี ใบหน้า- เป็นของตัวเอง ได้ถ่ายรูปแปะฝาร้านขณะกำลังเฮฮากับ ริทสุโกะ เจ้าของร้านน้ำใจงาม และน้องชายยากูซ่าของเธอ

หากแต่ การมีใบหน้า (ทำให้นึกถึงคำไทยๆว่า -มีหน้ามีตา -) ก็มีค่าใช้จ่ายของมัน เพราะในที่สุดเธอก็มี รูปถ่ายปัจจุบัน- ให้ติดตามตัว ดังนั้น หลังจากหลบหนีแบบไร้หน้า ในช่วงท้าย เธอกลับถูกตามตัวพบอย่างรวดเร็ว กระทั่งว่าหนีไปไปอยู่บนเกาะแก่งอันห่างไกลแล้วก็ตาม

นอกจา ใบหน้า- คำว่า face ยังอาจหมายถึง-การผเชิญหน้า-ได้อีกด้วย เพราะที่จริงแล้ว ในที่สุด หลังจากหลบอยู่แต่ในบ้านชั่วชีวิต นี่เป็นครั้งแรก ที่มาซาโกะ ออกมา ผเชิญหน้า กับโลก หนังให้เราเห็นความพยายามของเธอในการ ขี่จักรยาน และ ว่ายน้ำ อันเป็นกิจกรรมที่เธอหลบหนีมาตลอด เธอผเชิญหน้ากับโลกที่ถาโมเข้ามา ค้นพบศักยภาพของตนเองในการจะเป็น คนที่ พร้อมจะผเชิญหน้ากับเรื่องร้ายๆต่าง (ในช่วงแรก เธอป้ำๆเป๋อๆ และคิดแต่จะฆ่าตัวตาย) หนำซ้ำ ยังเป็นหลักยึดให้คนรอบข้างได้กล้า ผเชิญหน้ากับปัญหาอีกด้วย

นอกจากมาซาโกะ ตัวละครรายรอบระหว่างการเดินทางของเธอก็ป่วยไข้ แปลกแปร่งไม่แพ้กัน ไม่ว่าจะเป็นเจ้าของโรงแรมจิ้งหรีดที่สอนเธอขี่จักรยาน ก่อนจะชิงผูกคอตายไป ชายหนุ่มเมียหนีที่มาซาโกะแอบหลงรัก หนุ่มฉายหนังที่พนยายามจะปล้ำเธอ (แต่ไปลงเอยที่การสอนว่ายน้ำ รวมไปถึง ริทสุโกะ เจ้าของบาร์ผู้ซ่อนความโศกเศร้าไว้หลังรอยยิ้ม (เธอเป็นผู้พูดประโยคเด็ดของหนังว่า ฉันต้องการให้เธอมีชีวิตอยู่ ฉันอยากรู้ว่าเธอยังอยู่ที่ไหนสักแห่ง แม้ฉันไม่รู้ว่าจะทนได้อีกนานสักแค่ไหน ) และน้องชายยากูซ่า ขี้แพ้ของเธอ

หนังพูดถึงการหลบหนี แต่เต็มไปด้วยการผเชิญหน้า และไม่ใช่ทุกครั้งที่การผเชิญหน้าจะได้ชัย เพราะ หนังยังให้เห็นการผเชิญหน้าของเธอกับน้องสาวที่ตายไปแล้ว ใบหน้าของน้องสาวที่ฆ่าเป็นสิ่งหนึ่งซึ่งหลอกหลอนเธอไปตลอด การหลบหนี กับการผเชิญหน้า กลายเป็นสองด้านบนเหรียญเดียวกัน

โดยรวมรสชาติของหนังอาจจะดูแปลกแปร่ง เต็มไปด้วยเรื่องรุนแรง และความตาย รวมไปถึงการมีดารานำหน้าตาไม่น่าดู แต่เอาเข้าจริงหนังกับมีประกายสวยงามสว่างไสว จนแทบจะเรียกหนังได้ว่าเป็น ความตายของผู้อื่น) อันแสนสุข

edit @ 2006/01/20 11:14:06